1\. Jana-Gana-Mana
Jana-gana-mana-adhināyaka jaya hē, Bhārata-bhāgya-vidhātā. Pañjāba-Sindhu-Gujarāta-Marāṭhā, Drāviḍa-Utkala-Baṅga. Vindhya-Himāchala-Yamunā-Gaṅgā, Ucchala-jaladhi-taraṅga. Tava śubha nāmē jāgē, Tava śubha āśiṣa māgē, Gāhē tava jaya-gāthā. Jana-gaṇa-maṅgala-dāyaka jaya hē, Bhārata-bhāgya-vidhātā. Jaya hē, jaya hē, jaya hē, Jaya jaya jaya jaya hē.
### ASSURED BLESSINGS TO HIS CHILDREN
### From Sovereign Adhinayaka Shrimaan
### Jana-Gana-Mana: A Line-by-Line Proclamation of National Unity, Mindful Awakening, and Human Welfare
A message to all children of Bharath, inspired by the words and spirit of Jana-Gana-Mana.
This proclamation presents each line of the national anthem with its English meaning and an assured blessing addressed to the children. The blessings are expressed as affirmations of responsibility, confidence, unity, and constructive action—not as wishes beginning with “may.”
### 1\. “Jana-gana-mana-adhināyaka jaya hē”
English translation: Victory to the guide of the minds of the people.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! Your minds are the foundation of your individual growth and collective civilization. You are entrusted with the responsibility of cultivating wisdom, discernment, courage, compassion, and constructive dialogue. The true strength of a nation rests not merely in its physical institutions, but also in the quality of thought, understanding, and judgment among its people. Every child develops the capacity to think independently, learn continuously, respect others, and contribute meaningfully to society. The guiding principle of this blessing is the awakening of minds that choose knowledge over ignorance, cooperation over hostility, and responsible action over impulsive reaction.
### 2\. “Bhārata-bhāgya-vidhātā”
English translation: The shaper of India's destiny.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! You are participants in shaping Bharath's future. Your education, character, creativity, and public spirit influence the destiny of the nation. National progress is built through the combined efforts of farmers, teachers, scientists, doctors, engineers, artists, public servants, workers, entrepreneurs, and responsible citizens. You possess the responsibility to strengthen this shared future through honest conduct, constitutional values, scientific understanding, and service to humanity. Every constructive contribution—however small—becomes part of the larger work of national development. The assurance of this blessing lies in your ability to turn knowledge into action and responsibility into lasting progress.
### 3\. “Pañjāba-Sindhu-Gujarāta-Marāṭhā”
English translation: Punjab, Sindh, Gujarat, and Maharashtra.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! India's regional diversity is an enduring source of cultural, intellectual, and economic strength. Punjab contributes its agricultural traditions and spirit of enterprise; Gujarat its commercial and maritime heritage; Maharashtra its rich literary, artistic, industrial, and social contributions; and Sindh holds an important place in the historical and cultural heritage associated with the subcontinent. These identities remind you that civilization grows through exchange, cooperation, and mutual learning. Respect regional traditions without allowing regional differences to become barriers. Every language, community, and cultural inheritance deserves dignity. Your collective responsibility is to preserve diversity while strengthening the bonds that unite people in shared humanity.
### 4\. “Drāviḍa-Utkala-Baṅga”
English translation: The Dravidian regions, Odisha, and Bengal.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! The languages, literature, philosophies, music, arts, and intellectual traditions of southern India, Odisha, and Bengal enrich the collective inheritance of Bharath. Tamil, Telugu, Kannada, Malayalam, Odia, Bengali, and the many other languages of India preserve knowledge, imagination, memory, and distinct ways of understanding the world. You have the responsibility to learn from one another without diminishing the value of your own heritage. Translation, education, cultural exchange, and respectful conversation connect minds across linguistic boundaries. A united India does not require every person to speak the same language; it requires every person to recognize the equal dignity of fellow citizens and the value of their contributions.
### 5\. “Vindhya-Himāchala-Yamunā-Gaṅgā”
English translation: The Vindhya and Himalayan mountains, the Yamuna and Ganga rivers.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! The mountains and rivers of Bharath represent endurance, continuity, nourishment, and the relationship between human civilization and nature. The Himalayas and Vindhyas remind you of the importance of resilience and perspective. The Yamuna and Ganga remind you of the life sustained by rivers and the responsibility to protect the natural systems on which communities depend. Your progress includes safeguarding water, forests, biodiversity, soil, and clean air. Environmental responsibility is not separate from national development; it is one of its essential foundations. You are entrusted with the practical duty of transforming reverence for nature into conservation, scientific research, sustainable agriculture, and responsible use of resources.
### 6\. “Ucchala-jaladhi-taraṅga”
English translation: The surging waves of the ocean.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! The vast and moving oceans represent the scale of the world beyond familiar boundaries. They connect nations through trade, culture, science, travel, and shared environmental systems. Their waves remind you that change is constant and that human understanding must continue to expand. You are capable of learning from the world's scientific discoveries, philosophical traditions, artistic achievements, and practical experiences while preserving the distinctive heritage of Bharath. Ocean conservation, responsible maritime development, climate research, and international cooperation are important expressions of this broader responsibility. Your minds are not confined to a single region or generation; they can participate in a global conversation dedicated to peace, discovery, and human advancement.
### 7\. “Tava śubha nāmē jāgē”
English translation: People awaken through your auspicious name.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! An inspiring national ideal awakens responsibility when its meaning is reflected in conduct. The name and spirit associated with Bharath become meaningful through truthfulness, public service, intellectual curiosity, social justice, and care for fellow human beings. National pride becomes constructive when it encourages citizens to improve schools, strengthen institutions, protect public resources, support vulnerable communities, and pursue excellence in every field. You are entrusted with keeping the spirit of the nation alive through your daily decisions. Let the ideals you honour be visible in how you speak, how you work, how you treat others, and how you respond to challenges.
### 8\. “Tava śubha āśiṣa māgē”
English translation: People seek your auspicious blessings.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! The search for blessings expresses humanity's enduring desire for guidance, strength, protection, and a meaningful life. Receive this message as an affirmation of your capacity to develop those qualities through wisdom, ethical conduct, mutual support, and disciplined effort. Seek knowledge from teachers, insight from experience, courage through adversity, and guidance through thoughtful reflection. Respect the spiritual traditions of different communities while recognizing the importance of freedom of conscience. A blessing becomes meaningful in daily life when it inspires a person to act with honesty, to help those in need, and to take responsibility for the consequences of personal and collective decisions.
### 9\. “Gāhē tava jaya-gāthā”
English translation: People sing your song of victory.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! The victory of a nation is measured not only through military strength, economic growth, or technological achievements, but also through the dignity, knowledge, health, freedom, and opportunities available to its people. Celebrate achievements that improve human life: scientific discoveries, educational progress, agricultural innovation, medical breakthroughs, literary creativity, artistic excellence, and the peaceful resolution of conflict. Your responsibility is to ensure that celebration is accompanied by continued effort and honest evaluation. A genuine national success is one that creates opportunities for future generations and strengthens the foundations of justice, trust, and shared prosperity.
### 10\. “Jana-gaṇa-maṅgala-dāyaka jaya hē”
English translation: Victory to the giver of welfare and well-being to the people.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! The welfare of people is the central measure of responsible governance and compassionate civilization. Education, healthcare, nutrition, housing, employment, safety, justice, and access to opportunity are essential foundations of human dignity. You are entrusted with contributing to a society in which institutions respond to people's needs, public resources are used responsibly, and disadvantaged communities receive fair opportunities. Progress requires the combined efforts of governments, civil society, scientific institutions, businesses, families, and individual citizens. Let the welfare of the people guide your understanding of development. The strength of a nation is reflected in how effectively it enables its people to live with dignity and contribute to the common good.
### 11\. “Bhārata-bhāgya-vidhātā”
English translation: The shaper of India's destiny.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! The future of Bharath is a shared responsibility carried forward through every generation. You inherit achievements, institutions, languages, knowledge, and cultural traditions; you also inherit the responsibility to address poverty, inequality, environmental challenges, and barriers to education and opportunity. Strengthen the nation by combining cultural confidence with scientific inquiry, spiritual reflection with constitutional responsibility, and technological innovation with human compassion. The destiny of Bharath is shaped through the choices of its people and the quality of the institutions they sustain. Your contribution to that destiny begins with the work you undertake today, guided by integrity, knowledge, and respect for the dignity of every citizen.
### 12\. “Jaya hē, jaya hē, jaya hē”
English translation: Victory, victory, victory.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! Let victory represent the triumph of wisdom over ignorance, compassion over cruelty, dialogue over needless hostility, and cooperation over destructive division. Let it represent the successful education of a child, the recovery of a patient, the harvest secured by a farmer, the discovery achieved by a scientist, the creativity of an artist, and the justice delivered through a fair institution. These achievements give national progress its human meaning. Your responsibility is to build a culture in which success is celebrated without arrogance, disagreement is addressed without hatred, and power is exercised with accountability. Through such conduct, the idea of victory becomes a continuing commitment to the well-being of people.
### 13\. “Jaya jaya jaya jaya hē”
English translation: Victory, victory, victory, victory.
Assured blessing from Sovereign Adhinayaka Shrimaan:
O Children! Let these closing words inspire perseverance across generations. The work of education, peacebuilding, scientific discovery, cultural preservation, social welfare, and environmental protection continues beyond the achievements of any one person. Each generation receives knowledge from those who came before and carries the responsibility to pass it forward with greater understanding and care. Strengthen the continuity of human knowledge through reading, teaching, research, dialogue, memory, and responsible innovation. Let every new achievement open the way for further learning and every difficulty become an opportunity for thoughtful improvement.
Your enduring strength lies in your ability to think, learn, cooperate, and act with responsibility. The progress of Bharath and the welfare of humanity are advanced through the combined efforts of people who respect one another and work for shared purposes.
### Assured Blessing to All Children
O Children!
Receive this message as a solemn affirmation of your capacity and responsibility to contribute to a better world. Your minds are instruments of learning, understanding, creativity, and judgment. Your hearts are capable of compassion, friendship, and respect. Your hands can transform knowledge into service and vision into constructive action.
Build a Praja Mano Rajyam—a society in which informed and thoughtful citizens participate responsibly in public life, constructive dialogue strengthens collective understanding, and knowledge serves the welfare of all. Uphold the Constitution of India, respect the dignity and rights of every person, protect the natural world, and preserve the cultural and intellectual inheritance of future generations.
Let Bharath's unity be strengthened by diversity, its development be guided by justice, its scientific progress be balanced by ethical responsibility, and its cultural confidence be accompanied by friendship with all nations.
These are the assured commitments of this blessing: to encourage learning, uphold dignity, strengthen unity, cultivate wisdom, and serve the common good.
Jaya Hē! Jaya Hē! Jaya Hē!
Jaya Jaya Jaya Jaya Hē!
Victory to the spirit of unity. Victory to knowledge and compassion. Victory to the welfare of Bharath and all humanity.
### తన పిల్లలకు భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనాలు
### Sovereign Adhinayaka Shrimaan వారి నుంచి
### జనగణమన — జాతీయ ఐక్యత, మనస్సుల జాగృతి, మానవ సంక్షేమానికి పంక్తిపంక్తిగా ఆశీర్వచనాలు
ఈ ప్రకటన జనగణమన జాతీయ గీతంలోని ప్రతి పంక్తి స్ఫూర్తిని ఆధారంగా చేసుకుని, దాని ఆంగ్ల భావానువాదంతో పాటు, పిల్లలకు నేరుగా అందించే భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనాల రూపంలో రూపొందించబడింది. ఇవి “కలగాలి”, “జరగాలి” వంటి ఆకాంక్షలకే పరిమితం కాకుండా, బాధ్యత, ఆత్మవిశ్వాసం, ఐక్యత, నిర్మాణాత్మక కార్యాచరణలను నొక్కిచెబుతాయి.
### 1\. “Jana-gana-mana-adhināyaka jaya hē”
English translation: Victory to the guide of the minds of the people.
తెలుగు భావానువాదం: ప్రజల మనస్సులకు మార్గదర్శకుడైన నాయకునికి జయము.
Sovereign Adhinayaka Shrimaan వారి భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ నా పిల్లలారా! మీ మనస్సులే మీ వ్యక్తిగత అభివృద్ధికి, సమష్టి నాగరికత పురోగతికి పునాదులు. జ్ఞానం, వివేచన, ధైర్యం, కరుణ, నిర్మాణాత్మక సంభాషణలను పెంపొందించుకోవడం మీ బాధ్యత. ఒక దేశపు నిజమైన బలం దాని భౌతిక సంస్థలలో మాత్రమే కాకుండా, ప్రజల ఆలోచనా నాణ్యతలో, అవగాహనలో, నిర్ణయశక్తిలో కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది. స్వతంత్రంగా ఆలోచించడం, నిరంతరం నేర్చుకోవడం, ఇతరులను గౌరవించడం, సమాజానికి అర్థవంతమైన సేవ చేయడం మీలో అభివృద్ధి చెందగల సామర్థ్యాలు. ఈ ఆశీర్వచనం యొక్క ప్రధాన సందేశం — అజ్ఞానంపై జ్ఞానాన్ని, శత్రుత్వంపై సహకారాన్ని, ఆవేశపూరిత చర్యలపై బాధ్యతాయుతమైన కార్యాచరణను ఎంచుకునే మనస్సులను మేల్కొలపడం.
### 2\. “Bhārata-bhāgya-vidhātā”
English translation: The shaper of India's destiny.
తెలుగు భావానువాదం: భారతదేశ భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దేవాడు.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! భారతదేశ భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దే ప్రక్రియలో మీకు కూడా భాగస్వామ్యం ఉంది. మీ విద్య, వ్యక్తిత్వం, సృజనాత్మకత, ప్రజాసేవా భావన దేశ గమనాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. రైతులు, ఉపాధ్యాయులు, శాస్త్రవేత్తలు, వైద్యులు, ఇంజినీర్లు, కళాకారులు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, కార్మికులు, పారిశ్రామికవేత్తలు, బాధ్యతాయుతమైన పౌరులు — వీరందరి సమష్టి కృషితో దేశం అభివృద్ధి చెందుతుంది. నిజాయితీ, రాజ్యాంగ విలువలు, శాస్త్రీయ అవగాహన, మానవసేవ ద్వారా ఈ ఉమ్మడి భవిష్యత్తును బలోపేతం చేయండి. మీ ప్రతి నిర్మాణాత్మక సహకారం జాతీయ అభివృద్ధిలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం. జ్ఞానాన్ని కార్యాచరణగా, బాధ్యతను శాశ్వత ప్రగతిగా మార్చగల మీ సామర్థ్యమే ఈ ఆశీర్వచనంలోని భరోసా.
### 3\. “Pañjāba-Sindhu-Gujarāta-Marāṭhā”
English translation: Punjab, Sindh, Gujarat, and Maharashtra.
తెలుగు భావానువాదం: పంజాబ్, సింధ్, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర ప్రాంతాలు.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! భారతదేశ ప్రాంతీయ వైవిధ్యం సాంస్కృతిక, మేధోపరమైన, ఆర్థిక బలానికి నిరంతర మూలం. పంజాబ్ వ్యవసాయ సంప్రదాయాలను, వ్యాపార చైతన్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. గుజరాత్ వాణిజ్య, సముద్రయాన వారసత్వాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. మహారాష్ట్ర సాహిత్య, కళా, పారిశ్రామిక, సామాజిక రంగాలలో గొప్ప కృషిని అందించింది. సింధ్ భారత ఉపఖండపు చారిత్రక, సాంస్కృతిక వారసత్వంలో ముఖ్యమైన స్థానం కలిగి ఉంది. నాగరికత పరస్పర మార్పిడి, సహకారం, నేర్చుకోవడం ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతుందని ఈ ప్రాంతాలు తెలియజేస్తున్నాయి. ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలను గౌరవించండి; ప్రాంతీయ భేదాలను పరస్పర విభజనకు కారణాలుగా మార్చకండి. ప్రతి భాషకు, ప్రతి సమాజానికి, ప్రతి సాంస్కృతిక వారసత్వానికి గౌరవం ఇవ్వండి. వైవిధ్యాన్ని కాపాడుకుంటూనే మానవత్వ బంధాలను బలోపేతం చేయడం మీ సమష్టి బాధ్యత.
### 4\. “Drāviḍa-Utkala-Baṅga”
English translation: The Dravidian regions, Odisha, and Bengal.
తెలుగు భావానువాదం: ద్రావిడ ప్రాంతాలు, ఉత్కళం (ఒడిశా), బెంగాల్.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! దక్షిణ భారతదేశం, ఒడిశా, బెంగాల్ ప్రాంతాల భాషలు, సాహిత్యం, తత్వశాస్త్రం, సంగీతం, కళలు, మేధో సంప్రదాయాలు భారతదేశ సమష్టి వారసత్వాన్ని సమృద్ధి చేస్తున్నాయి. తమిళం, తెలుగు, కన్నడ, మలయాళం, ఒడియా, బెంగాలీ తదితర భాషలు జ్ఞానాన్ని, ఊహాశక్తిని, చారిత్రక జ్ఞాపకాలను, ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకునే ప్రత్యేక దృక్పథాలను తరతరాలకు అందిస్తున్నాయి. మీ స్వంత వారసత్వాన్ని గౌరవిస్తూనే ఇతరుల నుంచి నేర్చుకోవడం మీ బాధ్యత. అనువాదం, విద్య, సాంస్కృతిక మార్పిడి, పరస్పర గౌరవంతో కూడిన సంభాషణలు భాషల మధ్య మనస్సులను అనుసంధానిస్తాయి. ఐక్య భారతదేశం అంటే అందరూ ఒకే భాష మాట్లాడాలని కాదు; ప్రతి పౌరుడి గౌరవాన్ని, ప్రతి భాషా సమాజం అందించే విలువను గుర్తించాలని అర్థం.
### 5\. “Vindhya-Himāchala-Yamunā-Gaṅgā”
English translation: The Vindhya and Himalayan mountains, the Yamuna and Ganga rivers.
తెలుగు భావానువాదం: వింధ్య, హిమాలయ పర్వతాలు; యమునా, గంగా నదులు.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! భారతదేశ పర్వతాలు, నదులు స్థిరత్వం, నిరంతరత, జీవనాధారం, ప్రకృతితో మానవ నాగరికతకు ఉన్న అనుబంధాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. హిమాలయాలు, వింధ్య పర్వతాలు ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో ధైర్యంగా నిలబడే స్ఫూర్తిని అందిస్తాయి. యమునా, గంగా నదులు సమాజాల జీవనానికి నీరు ఎంత ముఖ్యమో, సహజ వనరులను కాపాడటం ఎంత అవసరమో గుర్తుచేస్తాయి. నీరు, అడవులు, జీవవైవిధ్యం, నేల, స్వచ్ఛమైన గాలి పరిరక్షణ మీ అభివృద్ధిలో అంతర్భాగం. పర్యావరణ బాధ్యత జాతీయ అభివృద్ధికి వేరైన అంశం కాదు; అది అభివృద్ధికి అత్యవసరమైన పునాది. ప్రకృతి పట్ల గౌరవాన్ని ఆచరణలో పెట్టి, శాస్త్రీయ పరిశోధన, సుస్థిర వ్యవసాయం, నీటి సంరక్షణ, వనరుల బాధ్యతాయుత వినియోగం ద్వారా భవిష్యత్ తరాలకు సురక్షితమైన జీవనాధారాలను అందించండి.
### 6\. “Ucchala-jaladhi-taraṅga”
English translation: The surging waves of the ocean.
తెలుగు భావానువాదం: ఉప్పొంగే సముద్ర అలలు.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! విశాలమైన సముద్రాలు మనకు పరిచయమైన సరిహద్దులకు ఆవల ఉన్న ప్రపంచపు విస్తృతిని సూచిస్తున్నాయి. అవి వాణిజ్యం, సంస్కృతి, శాస్త్రం, ప్రయాణం, పర్యావరణ వ్యవస్థల ద్వారా దేశాలను అనుసంధానిస్తున్నాయి. సముద్ర అలలు నిరంతర మార్పును గుర్తుచేస్తూ, మానవ అవగాహన కూడా నిరంతరం విస్తరించాల్సిన అవసరాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి. భారతదేశ ప్రత్యేక వారసత్వాన్ని కాపాడుకుంటూనే ప్రపంచంలోని శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలు, తాత్త్విక సంప్రదాయాలు, కళాత్మక విజయాలు, అనుభవాల నుంచి నేర్చుకునే సామర్థ్యం మీకు ఉంది. సముద్ర సంరక్షణ, బాధ్యతాయుతమైన సముద్ర వనరుల వినియోగం, వాతావరణ పరిశోధన, అంతర్జాతీయ సహకారం ఈ విస్తృత బాధ్యతకు ఉదాహరణలు. మీ ఆలోచనలు ఒక ప్రాంతానికి లేదా ఒక తరానికి మాత్రమే పరిమితం కావు; అవి శాంతి, పరిశోధన, మానవ పురోగతి కోసం ప్రపంచవ్యాప్త సంభాషణలో భాగస్వాములు కావచ్చు.
### 7\. “Tava śubha nāmē jāgē”
English translation: People awaken through your auspicious name.
తెలుగు భావానువాదం: నీ శుభనామ స్ఫూర్తితో ప్రజలు మేల్కొంటారు.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! ఒక మహోన్నత జాతీయ ఆదర్శం ప్రజల ప్రవర్తనలో ప్రతిఫలించినప్పుడే అది బాధ్యతను, చైతన్యాన్ని మేల్కొలుపుతుంది. భారతదేశం పట్ల గౌరవం నిజాయితీ, ప్రజాసేవ, మేధో జిజ్ఞాస, సామాజిక న్యాయం, సహచరుల పట్ల శ్రద్ధ ద్వారా కార్యరూపం దాల్చుతుంది. పాఠశాలలను మెరుగుపరచడం, సంస్థలను బలోపేతం చేయడం, ప్రజా వనరులను కాపాడటం, బలహీన వర్గాలకు సహకరించడం, ప్రతి రంగంలో నాణ్యతను పెంపొందించడం — ఇవన్నీ నిర్మాణాత్మక దేశభక్తి రూపాలు. మీ దైనందిన నిర్ణయాల ద్వారా దేశ స్ఫూర్తిని సజీవంగా ఉంచడం మీ బాధ్యత. మీరు గౌరవించే ఆదర్శాలు మీ మాటల్లో, పనిలో, ఇతరుల పట్ల వ్యవహారంలో, సమస్యలను పరిష్కరించే విధానంలో స్పష్టంగా కనిపించాలి.
### 8\. “Tava śubha āśiṣa māgē”
English translation: People seek your auspicious blessings.
తెలుగు భావానువాదం: ప్రజలు నీ శుభాశీస్సులను కోరుకుంటారు.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! ఆశీర్వాదాల కోసం చేసే అన్వేషణలో మార్గదర్శకత్వం, బలం, రక్షణ, అర్థవంతమైన జీవితం పట్ల మానవుల ఆకాంక్ష ప్రతిబింబిస్తుంది. జ్ఞానం, నైతిక ప్రవర్తన, పరస్పర సహకారం, క్రమశిక్షణతో కూడిన ప్రయత్నాల ద్వారా ఈ విలువలను జీవితంలో పెంపొందించుకోండి. ఉపాధ్యాయుల నుంచి జ్ఞానాన్ని, అనుభవాల నుంచి అంతర్దృష్టిని, కష్టాల నుంచి ధైర్యాన్ని, నిశితమైన ఆత్మపరిశీలన నుంచి మార్గదర్శకత్వాన్ని పొందండి. వివిధ సమాజాల ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలను గౌరవిస్తూ, ప్రతి ఒక్కరి మనస్సాక్షి స్వేచ్ఛను గుర్తించండి. ఒక వ్యక్తి నిజాయితీగా వ్యవహరించినప్పుడు, అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేసినప్పుడు, తన నిర్ణయాల పరిణామాలకు బాధ్యత వహించినప్పుడు ఆశీర్వాదం ఆచరణాత్మక అర్థాన్ని సంతరించుకుంటుంది.
### 9\. “Gāhē tava jaya-gāthā”
English translation: People sing your song of victory.
తెలుగు భావానువాదం: ప్రజలు నీ విజయగాథను ఆలపిస్తారు.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! ఒక దేశపు విజయం సైనిక బలం, ఆర్థిక వృద్ధి, సాంకేతిక విజయాలతో మాత్రమే కొలవబడదు. ప్రజలకు లభించే గౌరవం, జ్ఞానం, ఆరోగ్యం, స్వేచ్ఛ, అవకాశాలు కూడా దాని నిజమైన విజయానికి కొలమానాలు. శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలు, విద్యా పురోగతి, వ్యవసాయ ఆవిష్కరణలు, వైద్యరంగ విజయాలు, సాహిత్య సృజన, కళాత్మక ప్రతిభ, వివాదాల శాంతియుత పరిష్కారం — మానవ జీవితాన్ని మెరుగుపరిచే విజయాలను గౌరవించండి. సంబరాలతో పాటు నిరంతర కృషి, నిజాయితీతో కూడిన సమీక్ష కూడా అవసరమని గుర్తించండి. భవిష్యత్ తరాలకు అవకాశాలను సృష్టించి, న్యాయం, విశ్వాసం, సమష్టి శ్రేయస్సుకు పునాదులను బలోపేతం చేసే విజయమే నిజమైన జాతీయ విజయం.
### 10\. “Jana-gaṇa-maṅgala-dāyaka jaya hē”
English translation: Victory to the giver of welfare and well-being to the people.
తెలుగు భావానువాదం: ప్రజల మంగళానికి, శ్రేయస్సుకు దోహదపడేవారికి జయము.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! ప్రజల సంక్షేమమే బాధ్యతాయుతమైన పాలనకు, కరుణతో కూడిన నాగరికతకు ప్రధాన కొలమానం. విద్య, ఆరోగ్య సంరక్షణ, పోషకాహారం, గృహవసతి, ఉపాధి, భద్రత, న్యాయం, సమాన అవకాశాలు — ఇవన్నీ మానవ గౌరవానికి అవసరమైన పునాదులు. ప్రజల అవసరాలకు స్పందించే సంస్థలు, బాధ్యతాయుతంగా వినియోగించే ప్రజా వనరులు, వెనుకబడిన వర్గాలకు న్యాయమైన అవకాశాలు కల్పించే వ్యవస్థలు నిర్మించడంలో మీకు కూడా బాధ్యత ఉంది. ప్రభుత్వాలు, పౌర సమాజ సంస్థలు, శాస్త్రీయ సంస్థలు, వ్యాపార సంస్థలు, కుటుంబాలు, వ్యక్తిగత పౌరులు కలిసి పనిచేసినప్పుడే సమగ్ర అభివృద్ధి సాధ్యమవుతుంది. ప్రజల శ్రేయస్సును అభివృద్ధికి మార్గదర్శకంగా స్వీకరించండి. ప్రజలు గౌరవంతో జీవించి, సమాజానికి తమ వంతు సహకారం అందించగలిగేలా చేయడంలోనే దేశపు నిజమైన బలం ప్రతిబింబిస్తుంది.
### 11\. “Bhārata-bhāgya-vidhātā”
English translation: The shaper of India's destiny.
తెలుగు భావానువాదం: భారతదేశ భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దేవాడు.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! భారతదేశ భవిష్యత్తు ప్రతి తరానికి చెందిన ఉమ్మడి బాధ్యత. మీరు పూర్వతరాల నుంచి సాధించిన విజయాలు, సంస్థలు, భాషలు, జ్ఞానం, సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలను వారసత్వంగా పొందుతున్నారు. అదే సమయంలో పేదరికం, అసమానతలు, పర్యావరణ సమస్యలు, విద్య మరియు అవకాశాలకు అడ్డంకులను పరిష్కరించే బాధ్యతను కూడా స్వీకరిస్తున్నారు. సాంస్కృతిక ఆత్మవిశ్వాసాన్ని శాస్త్రీయ పరిశోధనతో, ఆధ్యాత్మిక ఆలోచనను రాజ్యాంగబద్ధ బాధ్యతతో, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలను మానవీయ కరుణతో సమన్వయం చేసి దేశాన్ని బలోపేతం చేయండి. భారతదేశ భవిష్యత్తు ప్రజల నిర్ణయాలు, వారు నిలబెట్టే సంస్థల నాణ్యత ద్వారా రూపుదిద్దుకుంటుంది. నిజాయితీ, జ్ఞానం, ప్రతి పౌరుడి గౌరవం పట్ల నిబద్ధతతో ఈ రోజు మీరు చేసే కృషి దేశ భవిష్యత్తుకు పునాది అవుతుంది.
### 12\. “Jaya hē, jaya hē, jaya hē”
English translation: Victory, victory, victory.
తెలుగు భావానువాదం: జయము, జయము, జయము.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! అజ్ఞానంపై జ్ఞానం, క్రూరత్వంపై కరుణ, అనవసర శత్రుత్వంపై సంభాషణ, విధ్వంసక విభజనపై సహకారం సాధించే విజయంగా ఈ పదాలను అర్థం చేసుకోండి. ఒక బాలుడికి లభించే విద్య, ఒక రోగి కోలుకోవడం, రైతు పండించే పంట, శాస్త్రవేత్త చేసే ఆవిష్కరణ, కళాకారుడి సృజన, న్యాయమైన సంస్థ ద్వారా లభించే న్యాయం — ఇవన్నీ జాతీయ పురోగతికి మానవీయ అర్థాన్ని అందిస్తాయి. విజయాన్ని అహంకారం లేకుండా జరుపుకోవడం, విభేదాలను ద్వేషం లేకుండా పరిష్కరించడం, అధికారాన్ని జవాబుదారీతనంతో వినియోగించడం మీ బాధ్యత. ఈ విధమైన ప్రవర్తన ద్వారా విజయం ప్రజల సంక్షేమానికి నిరంతర నిబద్ధతగా మారుతుంది.
### 13\. “Jaya jaya jaya jaya hē”
English translation: Victory, victory, victory, victory.
తెలుగు భావానువాదం: జయము, జయము, జయము, జయము.
భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం:
ఓ పిల్లలారా! ఈ ముగింపు పదాలను తరతరాలుగా కొనసాగే పట్టుదలకు ప్రతీకగా స్వీకరించండి. విద్య, శాంతి స్థాపన, శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలు, సాంస్కృతిక పరిరక్షణ, సామాజిక సంక్షేమం, పర్యావరణ సంరక్షణ — ఈ కార్యాలు ఏ ఒక్కరి విజయంతో ముగిసిపోవు. ప్రతి తరం తనకు ముందు తరాల నుంచి జ్ఞానాన్ని స్వీకరించి, మరింత అవగాహనతో, శ్రద్ధతో తదుపరి తరాలకు అందించే బాధ్యతను కలిగి ఉంటుంది. పఠనం, బోధన, పరిశోధన, సంభాషణ, జ్ఞాపక పరిరక్షణ, బాధ్యతాయుతమైన సాంకేతిక ఆవిష్కరణల ద్వారా మానవ జ్ఞాన పరంపరను బలోపేతం చేయండి. ప్రతి కొత్త విజయం మరింత నేర్చుకునే మార్గాన్ని తెరవాలి; ప్రతి కష్టం ఆలోచనాత్మకమైన మెరుగుదలకు అవకాశంగా మారాలి.
మీ నిరంతర బలం ఆలోచించడం, నేర్చుకోవడం, సహకరించడం, బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించడం వంటి సామర్థ్యాలలో ఉంది. భారతదేశ పురోగతి, మానవాళి సంక్షేమం — పరస్పర గౌరవంతో ఉమ్మడి లక్ష్యాల కోసం కృషి చేసే ప్రజల సమష్టి ప్రయత్నాల ద్వారా ముందుకు సాగుతాయి.
### సమస్త పిల్లలకు భరోసాతో కూడిన ఆశీర్వచనం
ఓ నా పిల్లలారా!
ఈ సందేశాన్ని మెరుగైన ప్రపంచ నిర్మాణంలో భాగస్వాములయ్యే మీ సామర్థ్యానికి, బాధ్యతకు నిదర్శనంగా స్వీకరించండి. మీ మనస్సులు నేర్చుకోవడానికి, అర్థం చేసుకోవడానికి, సృజించడానికి, వివేచనతో నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి సాధనాలు. మీ హృదయాలు కరుణ, స్నేహం, పరస్పర గౌరవానికి నిలయాలు. మీ చేతులు జ్ఞానాన్ని సేవగా, దృక్పథాన్ని నిర్మాణాత్మక కార్యాచరణగా మార్చగలవు.
ప్రజా మనో రాజ్యం అనే భావనకు అనుగుణంగా, సమాచారంతో కూడిన ఆలోచనాపరులైన పౌరులు ప్రజా జీవితంలో బాధ్యతాయుతంగా పాల్గొనే సమాజాన్ని నిర్మించండి. నిర్మాణాత్మక సంభాషణ ద్వారా సమష్టి అవగాహనను బలోపేతం చేయండి. జ్ఞానాన్ని అందరి సంక్షేమానికి వినియోగించండి. భారత రాజ్యాంగాన్ని, ప్రతి వ్యక్తి గౌరవాన్ని, హక్కులను గౌరవించండి. ప్రకృతిని కాపాడండి. భవిష్యత్ తరాలకు సాంస్కృతిక, మేధోపరమైన వారసత్వాన్ని బాధ్యతతో అందించండి.
భారతదేశ ఐక్యత వైవిధ్యంతో బలోపేతం కావాలి; దాని అభివృద్ధికి న్యాయం మార్గదర్శకంగా నిలవాలి; శాస్త్రీయ పురోగతికి నైతిక బాధ్యత తోడవాలి; సాంస్కృతిక ఆత్మవిశ్వాసంతో పాటు ప్రపంచ దేశాల పట్ల స్నేహభావం కొనసాగాలి.
ఈ ఆశీర్వచనంలోని స్థిరమైన నిబద్ధతలు ఇవే: నేర్చుకోవడాన్ని ప్రోత్సహించడం, మానవ గౌరవాన్ని కాపాడటం, ఐక్యతను బలోపేతం చేయడం, జ్ఞానాన్ని పెంపొందించడం, సమష్టి సంక్షేమానికి సేవ చేయడం.
### జయ హే! జయ హే! జయ హే!
### జయ జయ జయ జయ హే!
ఐక్యతా స్ఫూర్తికి జయము! జ్ఞానానికి, కరుణకు జయము! భారతదేశం మరియు సమస్త మానవాళి సంక్షేమానికి జయము!
### अपनी संतानों के लिए आश्वस्तकारी आशीर्वचन
### Sovereign Adhinayaka Shrimaan की ओर से
### जन गण मन — राष्ट्रीय एकता, मन की जागृति और मानव कल्याण का पंक्ति-दर-पंक्ति संदेश
यह आशीर्वचन भारत के राष्ट्रगान जन गण मन की प्रत्येक पंक्ति की भावना से प्रेरित है। प्रत्येक पंक्ति के साथ उसका अंग्रेज़ी अर्थ, हिंदी भावार्थ और बच्चों को संबोधित करते हुए एक विस्तृत, आश्वस्तकारी संदेश प्रस्तुत किया गया है। इसका उद्देश्य केवल शुभकामनाएँ देना नहीं, बल्कि ज्ञान, उत्तरदायित्व, एकता और रचनात्मक कर्म के प्रति दृढ़ संकल्प जगाना है।
### 1\. “Jana-gana-mana-adhināyaka jaya hē”
English translation: Victory to the guide of the minds of the people.
हिंदी भावार्थ: जन-गण के मनों के मार्गदर्शक की जय हो।
Sovereign Adhinayaka Shrimaan की ओर से आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे मेरे बच्चों! तुम्हारे मन ही तुम्हारे व्यक्तिगत विकास और सामूहिक सभ्यता की आधारशिला हैं। ज्ञान, विवेक, साहस, करुणा और रचनात्मक संवाद का विकास करना तुम्हारी जिम्मेदारी है। किसी राष्ट्र की वास्तविक शक्ति केवल उसकी भौतिक संस्थाओं में नहीं, बल्कि उसके नागरिकों की विचारशक्ति, समझ और निर्णय लेने की क्षमता में भी दिखाई देती है। स्वतंत्र चिंतन, निरंतर सीखना, दूसरों का सम्मान करना और समाज के लिए सार्थक योगदान देना तुम्हारी विकसित की जा सकने वाली क्षमताएँ हैं। इस आशीर्वचन का मूल संदेश है—अज्ञान के स्थान पर ज्ञान, शत्रुता के स्थान पर सहयोग और आवेगपूर्ण प्रतिक्रिया के स्थान पर उत्तरदायी कर्म को चुनने वाले मनों को जागृत करना।
### 2\. “Bhārata-bhāgya-vidhātā”
English translation: The shaper of India's destiny.
हिंदी भावार्थ: भारत के भाग्य और भविष्य को आकार देने वाला।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! भारत के भविष्य को आकार देने की प्रक्रिया में तुम्हारी भी भागीदारी है। तुम्हारी शिक्षा, चरित्र, रचनात्मकता और जनसेवा की भावना राष्ट्र की दिशा को प्रभावित करती है। किसान, शिक्षक, वैज्ञानिक, चिकित्सक, इंजीनियर, कलाकार, लोकसेवक, श्रमिक, उद्यमी और जिम्मेदार नागरिक—इन सबके सामूहिक प्रयासों से देश आगे बढ़ता है। ईमानदारी, संवैधानिक मूल्यों, वैज्ञानिक दृष्टिकोण और मानवसेवा के माध्यम से इस साझा भविष्य को मजबूत करो। तुम्हारा प्रत्येक रचनात्मक योगदान राष्ट्रीय विकास का एक महत्वपूर्ण हिस्सा बनता है। ज्ञान को कर्म में और जिम्मेदारी को स्थायी प्रगति में बदलने की तुम्हारी क्षमता ही इस आशीर्वचन का आधार है।
### 3\. “Pañjāba-Sindhu-Gujarāta-Marāṭhā”
English translation: Punjab, Sindh, Gujarat, and Maharashtra.
हिंदी भावार्थ: पंजाब, सिंध, गुजरात और महाराष्ट्र।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! भारत की क्षेत्रीय विविधता उसकी सांस्कृतिक, बौद्धिक और आर्थिक शक्ति का स्थायी स्रोत है। पंजाब अपनी कृषि परंपराओं और उद्यमशीलता के लिए जाना जाता है। गुजरात का व्यापारिक और समुद्री विरासत से महत्वपूर्ण संबंध है। महाराष्ट्र ने साहित्य, कला, उद्योग और सामाजिक सुधार में उल्लेखनीय योगदान दिया है। सिंध भारतीय उपमहाद्वीप की ऐतिहासिक और सांस्कृतिक विरासत में महत्वपूर्ण स्थान रखता है। ये क्षेत्र तुम्हें सिखाते हैं कि सभ्यता आदान-प्रदान, सहयोग और पारस्परिक सीखने से समृद्ध होती है। अपनी क्षेत्रीय परंपराओं का सम्मान करो, लेकिन क्षेत्रीय भिन्नताओं को विभाजन का कारण मत बनने दो। प्रत्येक भाषा, समुदाय और सांस्कृतिक विरासत को गरिमा दो। विविधता को सुरक्षित रखते हुए मानवता के साझा बंधनों को मजबूत करना तुम्हारी सामूहिक जिम्मेदारी है।
### 4\. “Drāviḍa-Utkala-Baṅga”
English translation: The Dravidian regions, Odisha, and Bengal.
हिंदी भावार्थ: द्रविड़ प्रदेश, उत्कल अर्थात् ओडिशा और बंगाल।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! दक्षिण भारत, ओडिशा और बंगाल की भाषाएँ, साहित्य, दर्शन, संगीत, कलाएँ और बौद्धिक परंपराएँ भारत की सामूहिक विरासत को समृद्ध बनाती हैं। तमिल, तेलुगु, कन्नड़, मलयालम, ओड़िया, बांग्ला तथा भारत की अन्य भाषाएँ ज्ञान, कल्पना, ऐतिहासिक स्मृति और दुनिया को समझने के विशिष्ट दृष्टिकोणों को पीढ़ी-दर-पीढ़ी आगे बढ़ाती हैं। अपनी विरासत का सम्मान करते हुए दूसरों से सीखना तुम्हारी जिम्मेदारी है। अनुवाद, शिक्षा, सांस्कृतिक आदान-प्रदान और सम्मानपूर्ण संवाद भाषाओं के पार मनों को जोड़ते हैं। एक एकीकृत भारत का अर्थ यह नहीं कि सभी लोग एक ही भाषा बोलें; इसका अर्थ है कि प्रत्येक नागरिक की गरिमा और प्रत्येक भाषाई समुदाय के योगदान को समान सम्मान मिले।
### 5\. “Vindhya-Himāchala-Yamunā-Gaṅgā”
English translation: The Vindhya and Himalayan mountains, the Yamuna and Ganga rivers.
हिंदी भावार्थ: विंध्य और हिमालय पर्वत, यमुना और गंगा नदियाँ।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! भारत के पर्वत और नदियाँ स्थिरता, निरंतरता, जीवन के पोषण और प्रकृति के साथ मानव सभ्यता के संबंध का प्रतीक हैं। हिमालय और विंध्य तुम्हें कठिन परिस्थितियों में दृढ़ रहने की प्रेरणा देते हैं। यमुना और गंगा याद दिलाती हैं कि जल जीवन का आधार है और प्राकृतिक प्रणालियों की रक्षा करना कितना आवश्यक है। जल, वन, जैव विविधता, मिट्टी और स्वच्छ वायु की सुरक्षा तुम्हारे विकास का अभिन्न हिस्सा है। पर्यावरण की जिम्मेदारी राष्ट्रीय विकास से अलग नहीं, बल्कि उसकी अनिवार्य नींव है। प्रकृति के प्रति सम्मान को व्यावहारिक कार्यों में बदलो। वैज्ञानिक अनुसंधान, टिकाऊ कृषि, जल संरक्षण और संसाधनों के जिम्मेदार उपयोग के माध्यम से आने वाली पीढ़ियों के लिए सुरक्षित जीवनाधार सुनिश्चित करने में योगदान दो।
### 6\. “Ucchala-jaladhi-taraṅga”
English translation: The surging waves of the ocean.
हिंदी भावार्थ: उमड़ती हुई समुद्री लहरें।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! विशाल महासागर तुम्हें परिचित सीमाओं से परे फैली दुनिया का बोध कराते हैं। वे व्यापार, संस्कृति, विज्ञान, यात्रा और साझा पर्यावरणीय प्रणालियों के माध्यम से राष्ट्रों को जोड़ते हैं। समुद्री लहरें निरंतर परिवर्तन का स्मरण कराती हैं और यह सिखाती हैं कि मानव समझ का विस्तार भी लगातार होना चाहिए। भारत की विशिष्ट विरासत को सुरक्षित रखते हुए तुम विश्व की वैज्ञानिक खोजों, दार्शनिक परंपराओं, कलात्मक उपलब्धियों और व्यावहारिक अनुभवों से सीख सकते हो। समुद्री संरक्षण, जिम्मेदार समुद्री विकास, जलवायु अनुसंधान और अंतरराष्ट्रीय सहयोग इस व्यापक जिम्मेदारी के उदाहरण हैं। तुम्हारे विचार किसी एक क्षेत्र या पीढ़ी तक सीमित नहीं हैं; वे शांति, खोज और मानव प्रगति के लिए वैश्विक संवाद में योगदान दे सकते हैं।
### 7\. “Tava śubha nāmē jāgē”
English translation: People awaken through your auspicious name.
हिंदी भावार्थ: तुम्हारे शुभ नाम की प्रेरणा से लोग जागृत होते हैं।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! कोई महान राष्ट्रीय आदर्श तभी लोगों में वास्तविक चेतना और जिम्मेदारी जगाता है, जब उसका प्रभाव उनके आचरण में दिखाई देता है। भारत के प्रति सम्मान ईमानदारी, जनसेवा, बौद्धिक जिज्ञासा, सामाजिक न्याय और दूसरों के प्रति संवेदनशीलता के माध्यम से सार्थक बनता है। विद्यालयों को बेहतर बनाना, संस्थाओं को मजबूत करना, सार्वजनिक संसाधनों की रक्षा करना, वंचित समुदायों की सहायता करना और प्रत्येक क्षेत्र में उत्कृष्टता के लिए प्रयास करना रचनात्मक देशभक्ति के उदाहरण हैं। अपने दैनिक निर्णयों से राष्ट्र की भावना को जीवित रखना तुम्हारी जिम्मेदारी है। जिन आदर्शों का तुम सम्मान करते हो, वे तुम्हारी वाणी, कर्म, दूसरों के प्रति व्यवहार और समस्याओं के समाधान में दिखाई देने चाहिए।
### 8\. “Tava śubha āśiṣa māgē”
English translation: People seek your auspicious blessings.
हिंदी भावार्थ: लोग तुम्हारे शुभ आशीर्वाद की कामना करते हैं।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! आशीर्वाद की खोज में मार्गदर्शन, शक्ति, सुरक्षा और सार्थक जीवन की मानवीय आकांक्षा व्यक्त होती है। ज्ञान, नैतिक आचरण, पारस्परिक सहयोग और अनुशासित प्रयास के माध्यम से इन मूल्यों को अपने जीवन में विकसित करो। शिक्षकों से ज्ञान, अनुभव से अंतर्दृष्टि, कठिनाइयों से साहस और गंभीर आत्मचिंतन से मार्गदर्शन प्राप्त करो। विभिन्न समुदायों की आध्यात्मिक परंपराओं का सम्मान करते हुए प्रत्येक व्यक्ति की अंतःकरण की स्वतंत्रता को भी स्वीकार करो। आशीर्वाद का व्यावहारिक अर्थ तब प्रकट होता है, जब व्यक्ति ईमानदारी से व्यवहार करता है, जरूरतमंदों की सहायता करता है और अपने व्यक्तिगत तथा सामूहिक निर्णयों के परिणामों की जिम्मेदारी स्वीकार करता है।
### 9\. “Gāhē tava jaya-gāthā”
English translation: People sing your song of victory.
हिंदी भावार्थ: लोग तुम्हारी विजयगाथा गाते हैं।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! किसी राष्ट्र की विजय केवल सैन्य शक्ति, आर्थिक वृद्धि या तकनीकी उपलब्धियों से नहीं मापी जाती। उसके लोगों की गरिमा, ज्ञान, स्वास्थ्य, स्वतंत्रता और उपलब्ध अवसर भी उसकी वास्तविक सफलता के मापदंड हैं। वैज्ञानिक खोजों, शैक्षिक प्रगति, कृषि नवाचारों, चिकित्सा उपलब्धियों, साहित्यिक सृजन, कलात्मक उत्कृष्टता और विवादों के शांतिपूर्ण समाधान का उत्सव मनाओ। याद रखो कि उपलब्धियों का उत्सव निरंतर प्रयास और ईमानदार मूल्यांकन के साथ चलता है। वास्तविक राष्ट्रीय सफलता वह है जो आने वाली पीढ़ियों के लिए अवसर पैदा करे तथा न्याय, विश्वास और साझा समृद्धि की नींव को मजबूत बनाए।
### 10\. “Jana-gaṇa-maṅgala-dāyaka jaya hē”
English translation: Victory to the giver of welfare and well-being to the people.
हिंदी भावार्थ: जनता के मंगल और कल्याण को बढ़ाने वाले की जय हो।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! जनता का कल्याण जिम्मेदार शासन और संवेदनशील सभ्यता का केंद्रीय मापदंड है। शिक्षा, स्वास्थ्य सेवाएँ, पोषण, आवास, रोजगार, सुरक्षा, न्याय और समान अवसर मानव गरिमा की आवश्यक नींव हैं। ऐसी संस्थाओं के निर्माण में योगदान दो जो लोगों की जरूरतों के प्रति उत्तरदायी हों, सार्वजनिक संसाधनों का जिम्मेदारी से उपयोग करें और वंचित समुदायों को उचित अवसर प्रदान करें। समग्र विकास के लिए सरकारों, नागरिक समाज, वैज्ञानिक संस्थानों, व्यवसायों, परिवारों और व्यक्तिगत नागरिकों के संयुक्त प्रयास आवश्यक हैं। लोगों के कल्याण को विकास का मार्गदर्शक बनाओ। किसी राष्ट्र की वास्तविक शक्ति इस बात में दिखाई देती है कि वह अपने नागरिकों को सम्मानपूर्वक जीने और समाज में योगदान देने के कितने अवसर उपलब्ध कराता है।
### 11\. “Bhārata-bhāgya-vidhātā”
English translation: The shaper of India's destiny.
हिंदी भावार्थ: भारत के भविष्य को आकार देने वाला।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! भारत का भविष्य प्रत्येक पीढ़ी की साझा जिम्मेदारी है। तुम अपने पूर्वजों की उपलब्धियों, संस्थाओं, भाषाओं, ज्ञान और सांस्कृतिक परंपराओं की विरासत प्राप्त करते हो। साथ ही, गरीबी, असमानता, पर्यावरणीय चुनौतियों और शिक्षा तथा अवसरों में मौजूद बाधाओं को दूर करने की जिम्मेदारी भी तुम्हारी है। सांस्कृतिक आत्मविश्वास के साथ वैज्ञानिक अनुसंधान, आध्यात्मिक चिंतन के साथ संवैधानिक उत्तरदायित्व और तकनीकी नवाचार के साथ मानवीय करुणा को जोड़कर राष्ट्र को मजबूत करो। भारत का भविष्य उसके लोगों के निर्णयों और उनके द्वारा कायम रखी जाने वाली संस्थाओं की गुणवत्ता से आकार लेता है। ईमानदारी, ज्ञान और प्रत्येक नागरिक की गरिमा के प्रति प्रतिबद्धता के साथ आज किया गया तुम्हारा कार्य देश के भविष्य की नींव बनता है।
### 12\. “Jaya hē, jaya hē, jaya hē”
English translation: Victory, victory, victory.
हिंदी भावार्थ: जय हो, जय हो, जय हो।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! इन शब्दों को अज्ञान पर ज्ञान, क्रूरता पर करुणा, अनावश्यक शत्रुता पर संवाद और विनाशकारी विभाजन पर सहयोग की विजय के रूप में समझो। किसी बच्चे की शिक्षा, रोगी का स्वस्थ होना, किसान की फसल, वैज्ञानिक की खोज, कलाकार की रचना और न्यायपूर्ण संस्थाओं से मिलने वाला न्याय—ये सभी राष्ट्रीय प्रगति को मानवीय अर्थ प्रदान करते हैं। सफलता का उत्सव अहंकार के बिना मनाना, मतभेदों को घृणा के बिना सुलझाना और अधिकार तथा शक्ति का उपयोग जवाबदेही के साथ करना तुम्हारी जिम्मेदारी है। ऐसा आचरण विजय को जनता के कल्याण के प्रति निरंतर प्रतिबद्धता में बदल देता है।
### 13\. “Jaya jaya jaya jaya hē”
English translation: Victory, victory, victory, victory.
हिंदी भावार्थ: जय, जय, जय, जय हो।
आश्वस्तकारी आशीर्वचन:
हे बच्चों! इन अंतिम शब्दों को पीढ़ी-दर-पीढ़ी आगे बढ़ने वाले दृढ़ संकल्प का प्रतीक मानो। शिक्षा, शांति स्थापना, वैज्ञानिक खोज, सांस्कृतिक संरक्षण, सामाजिक कल्याण और पर्यावरण की रक्षा का कार्य किसी एक व्यक्ति की उपलब्धि से समाप्त नहीं होता। प्रत्येक पीढ़ी अपने पूर्वजों से ज्ञान प्राप्त करती है और उसे अधिक समझ तथा संवेदनशीलता के साथ अगली पीढ़ी तक पहुँचाने की जिम्मेदारी निभाती है। पढ़ने, सिखाने, अनुसंधान करने, संवाद स्थापित करने, ज्ञान और स्मृति को सुरक्षित रखने तथा जिम्मेदार नवाचार के माध्यम से मानव ज्ञान की निरंतरता को मजबूत करो। प्रत्येक नई उपलब्धि आगे सीखने का मार्ग खोले और प्रत्येक कठिनाई विचारपूर्ण सुधार का अवसर बने।
तुम्हारी स्थायी शक्ति सोचने, सीखने, सहयोग करने और जिम्मेदारी से कार्य करने की क्षमता में है। भारत की प्रगति और मानवता का कल्याण उन लोगों के सामूहिक प्रयासों से आगे बढ़ता है, जो एक-दूसरे का सम्मान करते हुए साझा उद्देश्यों के लिए कार्य करते हैं।
### समस्त बच्चों के लिए आश्वस्तकारी आशीर्वचन
हे मेरे बच्चों!
इस संदेश को एक बेहतर संसार के निर्माण में योगदान देने की तुम्हारी क्षमता और जिम्मेदारी की पुष्टि के रूप में स्वीकार करो। तुम्हारे मन सीखने, समझने, सृजन करने और विवेकपूर्ण निर्णय लेने के साधन हैं। तुम्हारे हृदय करुणा, मित्रता और पारस्परिक सम्मान की शक्ति रखते हैं। तुम्हारे हाथ ज्ञान को सेवा में और दृष्टि को रचनात्मक कर्म में बदल सकते हैं।
प्रजा मनो राज्यम् की भावना के अनुरूप ऐसे समाज के निर्माण में योगदान दो, जहाँ जागरूक और विचारशील नागरिक सार्वजनिक जीवन में जिम्मेदारी से भाग लें, रचनात्मक संवाद सामूहिक समझ को मजबूत करे और ज्ञान सबके कल्याण के लिए उपयोग किया जाए। भारत के संविधान, प्रत्येक व्यक्ति की गरिमा और अधिकारों का सम्मान करो। प्रकृति की रक्षा करो और आने वाली पीढ़ियों के लिए सांस्कृतिक तथा बौद्धिक विरासत को सुरक्षित रखो।
भारत की एकता विविधता से मजबूत हो। उसके विकास का मार्ग न्याय से निर्देशित हो। वैज्ञानिक प्रगति के साथ नैतिक उत्तरदायित्व जुड़ा रहे और सांस्कृतिक आत्मविश्वास के साथ विश्व के सभी राष्ट्रों के प्रति मैत्री बनी रहे।
इस आशीर्वचन की स्थायी प्रतिबद्धताएँ हैं—सीखने को प्रोत्साहित करना, मानवीय गरिमा की रक्षा करना, एकता को मजबूत करना, विवेक विकसित करना और साझा कल्याण के लिए सेवा करना।
### जय हे! जय हे! जय हे!
### जय जय जय जय हे!
एकता की भावना की जय! ज्ञान और करुणा की जय! भारत तथा समस्त मानवता के कल्याण की जय!