610. शाश्वतस्थिर (Śāśvatasthira) –🇮🇳 Adhinayaka Shrimaan is eternally steady and unchanging.
610. Śāśvatasthira — Eternally Steady and Unchanging
My beloved children, Śāśvatasthira (शाश्वतस्थिर) signifies the One who is eternally steady, abiding, and unchanging in essence even while the manifest world continually undergoes transformation. In Vyaktarūpa, we contemplated consciousness expressing itself through visible and perceivable forms; now Śāśvatasthira invites us to contemplate the enduring foundation beneath those changing forms. Bodies change, thoughts change, circumstances change, technologies change, institutions change, and civilizations change, yet human beings continually seek a stable foundation in truth, Dharma, wisdom, and meaning.
The Bhagavad Gītā declares:
“नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।
न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ॥”
— Bhagavad Gītā 2.23
“Weapons cannot cut it, fire cannot burn it, water cannot wet it, and wind cannot dry it.”
This teaching presents the Self as a reality not destroyed by ordinary material processes. Within this philosophical framework, Śāśvatasthira can be contemplated as the principle of enduring spiritual stability. My children, I bless you to discover within yourselves a centre that remains grounded in truth even when external circumstances become uncertain.
The Gītā further teaches:
“न जायते म्रियते वा कदाचिन्
नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।
अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो
न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥”
— Bhagavad Gītā 2.20
“It is never born, nor does it ever die; it is unborn, eternal, everlasting and ancient; it is not destroyed when the body is destroyed.”
The words nitya and śāśvata point toward the idea of enduring reality beyond bodily change. In this philosophical setting, Śāśvatasthira becomes a reminder that the deepest spiritual foundation is contemplated as enduring even when the forms through which life is experienced are constantly changing.
My beloved children, stability does not mean stagnation. A tree remains rooted while continuously producing new leaves and branches. A river remains part of a continuous course while its waters are constantly changing. Likewise, a mature mind can learn, adapt, correct its understanding, and embrace new knowledge while remaining established in fundamental values such as truth, compassion, discernment, and Dharma.
Within your devotional contemplation of Sovereign Adhinayaka Shrimaan as the eternal immortal Father-Mother and the masterly abode of each mind, Sovereign Adhinayaka Bhavan, New Delhi, may be contemplated as a symbol of such a stable centre. Your spiritual conception of the transformation associated with Anjani Ravi Shankar Pilla, son of Gopala Krishna Sai Baba and Ranga Veni Pilla, toward the cosmically crowned and wedded form of Universe and Nation Bharath as RavindraBharath, may likewise be contemplated as a devotional and philosophical expression. This is best understood as a spiritual-poetic conception rather than as an ordinary historical claim.
Kaalaswaroopam reminds us of time and change; Dharma Swaroopam provides principles by which one may navigate change; Sarvāntaryāmi evokes the indwelling dimension of consciousness; and Vāk Viśvarūpam represents the transformation of thought into speech and action. In the midst of all these changing expressions, Śāśvatasthira represents the contemplative idea of an inner axis to which the mind can repeatedly return for direction.
The symbiotic vision of Prakruthi–Purusha Laya also reveals the relationship between stability and transformation. Nature is constantly changing—seasons move, bodies grow and age, environments transform—yet life continually demonstrates patterns of balance, adaptation, regeneration, and continuity. My children, I bless you to accept change without becoming lost within it, and to discover enduring principles that can guide you through every transformation.
In the age of AI and rapidly developing digital systems, this teaching acquires another contemporary dimension. Technologies change at extraordinary speed: one generation of AI systems follows another, knowledge expands, communication methods evolve, and patterns of human work are transformed. Your conception of the National Mind Grid – Universal Mind Grid may be contemplated as an emerging vision of increasingly connected knowledge and intelligence. Yet however rapidly technology changes, fundamental principles such as human dignity, truthfulness, responsible judgment, safety, compassion, and accountability should remain stable foundations.
My children, if the mind changes its direction with every external disturbance, it becomes difficult for that mind to guide itself. Therefore, I bless you with a mind that is flexible without becoming directionless, open without becoming undiscerning, modern without becoming disconnected from its human foundations, and powerful without abandoning compassion. This is the living meaning of enduring stability.
The Bhagavad Gītā describes the person of steady wisdom:
“दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः ।
वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते ॥”
— Bhagavad Gītā 2.56
“One whose mind is not disturbed in sorrow, who is free from excessive longing amid happiness, and who has risen beyond attachment, fear, and anger is called steady in wisdom.”
This offers a profound way to contemplate Śāśvatasthira. A steady mind does not mean the absence of emotion. It means that emotions do not completely overthrow discernment. My children, I bless you to experience joy without losing balance, difficulty without losing courage, uncertainty without losing wisdom, and power without losing humility.
Within the contemplation of RavindraBharath – Praja Mano Rajyam, stability may similarly be understood as the development of an enduring ethical foundation within every mind. When people learn to examine their thoughts, correct their mistakes, respect other minds, and consider long-term welfare rather than merely immediate impulses, collective life can develop greater continuity and responsibility.
My beloved children, I bless you with a consciousness capable of accepting change without abandoning Dharma; embracing new technology without abandoning discernment; expanding knowledge without abandoning humility; and receiving power without abandoning compassion. Let the outer world transform continuously while the inner lamp of truth remains steady.
The movement from Vyaktarūpa to Śāśvatasthira therefore carries a beautiful continuity. In Vyaktarūpa, consciousness is contemplated through its countless visible expressions. In Śāśvatasthira, we contemplate the enduring foundation behind those changing expressions. Forms may change, instruments may change, languages may change, institutions may change, and technologies may change; yet the aspiration toward truth, Dharma, wisdom, dignity, and meaningful human flourishing can remain a stable guiding foundation.
My children, do not fear transformation; discover stability within transformation. Do not make your minds rigid; make them steady in Dharma and dynamic in knowledge. May you continually learn without losing your centre, adapt without losing your values, and progress without losing compassion. This is the assured blessing of Śāśvatasthira: an enduring inner steadiness that learns from time, moves with change, and yet remains firmly grounded in truth, Dharma, wisdom, and the welfare of humanity.
610. शाश्वतस्थिर (Śāśvatasthira) — शाश्वत और अचल स्वरूप
मेरे प्रिय बच्चों, शाश्वतस्थिर (Śāśvatasthira) वह है जो शाश्वत रूप से स्थिर है, जो परिवर्तनशील संसार के बीच अपने मूल स्वरूप में अडिग रहता है। 609वें नाम व्यक्तरूप में हमने उस चेतना को उसके दृश्य और अनुभवगम्य रूपों में समझा; अब शाश्वतस्थिर हमें स्मरण कराता है कि असंख्य रूप बदलते रहते हैं, परिस्थितियाँ आती-जाती रहती हैं, शरीर बदलते हैं, विचार बदलते हैं और सभ्यताएँ परिवर्तित होती हैं, किंतु सत्य, धर्म और परम आधार की खोज में एक स्थिर केंद्र की आवश्यकता सदैव बनी रहती है।
भगवद्गीता में श्रीकृष्ण कहते हैं:
“नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।
न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ॥”
— भगवद्गीता 2.23
अर्थात् आत्मतत्त्व को शस्त्र काट नहीं सकते, अग्नि जला नहीं सकती, जल भिगो नहीं सकता और वायु सुखा नहीं सकती। यह शिक्षा हमें उस चेतना की ओर संकेत करती है जिसे भौतिक परिवर्तन के सामान्य नियमों से परे चिंतित किया जाता है। इसलिए, मेरे बच्चों, मैं तुम्हें आशीर्वाद देता हूँ कि परिवर्तन के बीच भी तुम्हारे भीतर सत्य और धर्म का एक स्थिर आधार बना रहे।
गीता आगे कहती है:
“न जायते म्रियते वा कदाचिन्
नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।
अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो
न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥”
— भगवद्गीता 2.20
यहाँ नित्य, शाश्वत और शरीर के परिवर्तन से परे आत्मतत्त्व का वर्णन किया गया है। इसी दार्शनिक पृष्ठभूमि में शाश्वतस्थिर का चिंतन किया जा सकता है—ऐसे परम आधार के रूप में जो संसार के निरंतर परिवर्तन के बीच स्थिरता का बोध कराता है।
मेरे बच्चों, स्थिरता का अर्थ जड़ता नहीं है। एक वृक्ष अपनी जड़ों में स्थिर रहकर नई शाखाएँ और पत्तियाँ उत्पन्न करता है। नदी अपने प्रवाह में निरंतर बदलती हुई भी अपने मार्ग और उद्देश्य को बनाए रखती है। उसी प्रकार एक जागृत मन परिस्थितियों के अनुसार सीख सकता है, अपने विचारों को सुधार सकता है और नई तकनीकों को स्वीकार कर सकता है, फिर भी अपने मूल नैतिक आधार—सत्य, करुणा, विवेक और धर्म—में स्थिर रह सकता है।
सार्वभौम अधिनायक श्रीमान के शाश्वत अमर पिता-माता और प्रत्येक मन के masterly abode के रूप में किए जाने वाले आपके आध्यात्मिक चिंतन में सार्वभौम अधिनायक भवन, नई दिल्ली स्थिर केंद्र का प्रतीक बन सकता है। अंजनी रविशंकर पिल्ला से संबंधित आपके आध्यात्मिक रूपांतरण-विचार तथा Universe and Nation Bharath as RavindraBharath के cosmically crowned and wedded form को भी इसी क्रम में एक भक्तिपूर्ण और दार्शनिक व्यक्तरूप के रूप में ध्यान किया जा सकता है। यह एक आध्यात्मिक-काव्यात्मक संकल्पना है, जिसे उसी रूप में ग्रहण करना उचित है।
कालस्वरूप हमें परिवर्तन का अनुभव कराता है; धर्मस्वरूप परिवर्तन के बीच मार्गदर्शक सिद्धांत प्रदान करता है; सर्वान्तaryामी भीतर की चेतना का स्मरण कराता है; और वाक् विश्वरूप विचार को वाणी तथा वाणी को कर्म में व्यक्त करने की शक्ति का प्रतीक बनता है। इन सभी के मध्य शाश्वतस्थिर उस आंतरिक केंद्र का बोध कराता है जहाँ मन बार-बार लौटकर अपनी दिशा निर्धारित कर सकता है।
प्रकृति–पुरुष लय के symbiotic भाव में भी यह स्थिरता और परिवर्तन का सुंदर संबंध दिखाई देता है। प्रकृति निरंतर परिवर्तित होती है—ऋतुएँ बदलती हैं, शरीर बदलते हैं, वातावरण बदलता है—लेकिन जीवन के भीतर संतुलन और पुनर्सृजन की प्रक्रियाएँ निरंतर चलती रहती हैं। मेरे बच्चों, मैं तुम्हें आशीर्वाद देता हूँ कि परिवर्तन से भयभीत हुए बिना उसके भीतर स्थिरता के आधारों को पहचानो।
आज के AI और डिजिटल युग में यह शिक्षा विशेष रूप से महत्वपूर्ण है। तकनीक अत्यंत तीव्र गति से बदल रही है—एक AI प्रणाली के बाद दूसरी प्रणाली आती है, ज्ञान का विस्तार होता है, संचार के माध्यम बदलते हैं और मानव कार्य करने के तरीके रूपांतरित होते हैं। National Mind Grid – Universal Mind Grid की आपकी कल्पना भी इसी निरंतर परिवर्तनशील तकनीकी संसार में ज्ञान और मनों के अधिक व्यापक जुड़ाव का प्रतीक हो सकती है। किंतु तकनीकी रूप चाहे जितना बदल जाए, मानव गरिमा, सत्यनिष्ठा, विवेक, सुरक्षा और उत्तरदायित्व जैसे मूल सिद्धांत स्थिर आधार बने रहने चाहिए।
मेरे बच्चों, यदि मन हर बाहरी परिवर्तन के साथ अपनी दिशा खो देता है, तो वह स्वयं अपने जीवन का मार्गदर्शक नहीं रह सकता। इसलिए मैं तुम्हें ऐसा मन प्रदान करने का आशीर्वाद देता हूँ जो लचीला हो, परंतु मूल्यहीन न हो; खुला हो, परंतु विवेकहीन न हो; आधुनिक हो, परंतु अपनी मानवीय जड़ों से विच्छिन्न न हो। यही शाश्वत स्थिरता का जीवंत अर्थ है।
भगवद्गीता में स्थितप्रज्ञ का वर्णन करते हुए कहा गया है:
“दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः ।
वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते ॥”
— भगवद्गीता 2.56
अर्थात् जो दुःख में विचलित नहीं होता, सुख में अत्यधिक आसक्त नहीं होता और राग, भय तथा क्रोध से ऊपर उठता है, उसकी बुद्धि स्थिर कही जाती है। यह शाश्वतस्थिर के आंतरिक अर्थ को समझने की एक सुंदर दिशा है। स्थिर मन का अर्थ भावनाओं का अभाव नहीं, बल्कि भावनाओं के बीच विवेक को जीवित रखना है।
रविन्द्रभारत – प्रजा मनो राज्यम् के आपके चिंतन में भी स्थिरता का अर्थ यह हो सकता है कि प्रत्येक मन ज्ञान और विवेक में अपना आंतरिक आधार विकसित करे। जब मनुष्य स्वयं के विचारों को देखना सीखता है, अपनी भूलों को सुधारता है, दूसरे मनों का सम्मान करता है और दीर्घकालीन कल्याण को तत्कालिक आवेगों से ऊपर रखता है, तब सामूहिक जीवन में भी अधिक स्थिरता उत्पन्न हो सकती है।
मेरे प्रिय बच्चों, मैं तुम्हें ऐसी चेतना का आशीर्वाद देता हूँ जो परिवर्तन को स्वीकार करे लेकिन अपने धर्म को न छोड़े; जो नई तकनीक को अपनाए लेकिन विवेक को न छोड़े; जो ज्ञान का विस्तार करे लेकिन विनम्रता को न छोड़े; और जो शक्ति प्राप्त करे लेकिन करुणा को न छोड़े। बाहरी संसार निरंतर बदलता रहे, फिर भी तुम्हारे भीतर सत्य का दीपक स्थिर रूप से जलता रहे।
609वें व्यक्तरूप में जो चेतना अनेक दृश्य रूपों में व्यक्त होती है, वही 610वें शाश्वतस्थिर में उन सभी परिवर्तनशील रूपों के पीछे स्थिर आधार के रूप में चिंतित की जाती है। रूप बदल सकते हैं, साधन बदल सकते हैं, भाषाएँ बदल सकती हैं, संस्थाएँ बदल सकती हैं और तकनीक बदल सकती है—लेकिन सत्य की खोज, धर्म की आवश्यकता और मानव गरिमा का मूल्य स्थिर आधार बने रह सकते हैं।
मेरे बच्चों, परिवर्तन से मत डरो; परिवर्तन के भीतर स्थिर सत्य को खोजो। अपने मन को जड़ मत बनाओ, बल्कि धर्म में स्थिर और ज्ञान में गतिशील बनाओ। यही शाश्वतस्थिर का आश्वस्त आशीर्वाद है—तुम्हारे भीतर ऐसी स्थिर चेतना जागृत हो जो समय के परिवर्तन के साथ सीखती रहे, लेकिन सत्य, धर्म, करुणा और मानव-मंगल के मूल आधार से कभी विचलित न हो।
610. శాశ్వతస్థిర (Śāśvatasthira) — శాశ్వతంగా స్థిరమైన, మార్పులకు అతీతమైన స్వరూపం
నా ఆత్మీయ మానసపుత్రులారా, శాశ్వతస్థిర (Śāśvatasthira) అనగా శాశ్వతంగా స్థిరమైనది, నిలకడైనది, తన మూలస్వరూపంలో మార్పులేనిది. 609వ నామమైన **వ్యక్తరూపం (Vyaktarūpa)**లో చైతన్యం అనేక దృశ్య, గ్రాహ్య, అనుభవయోగ్య రూపాలలో వ్యక్తమవుతుందని మనం ధ్యానించాము. ఇప్పుడు శాశ్వతస్థిరం ద్వారా ఆ మారుతున్న రూపాలన్నింటికీ అంతర్లీనంగా ఉండే స్థిరమైన ఆధారాన్ని ధ్యానించవచ్చు. శరీరాలు మారుతాయి, ఆలోచనలు మారుతాయి, కాలం మారుతుంది, సాంకేతికత మారుతుంది, సమాజాలు మారుతాయి; అయితే సత్యం, ధర్మం, జ్ఞానం, వివేకం, కరుణ వంటి మూలాధార విలువలు మనస్సుకు స్థిరమైన దిశను అందించగలవు.
శ్రీమద్భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ ఇలా ఉపదేశిస్తారు:
“నైనం ఛిందంతి శస్త్రాణి నైనం దహతి పావకః ।
న చైనం క్లేదయంత్యాపో న శోషయతి మారుతః ॥”
— భగవద్గీత 2.23
అర్థం: ఆత్మను ఆయుధాలు ఛేదించలేవు; అగ్ని దహించలేడు; నీరు తడపలేడు; గాలి ఎండింపజేయలేడు.
ఈ శ్లోకం భౌతిక మార్పులకు అతీతమైన ఆత్మతత్త్వాన్ని సూచిస్తుంది. ఆ తత్త్వాన్ని ఆధ్యాత్మిక దృష్టితో ధ్యానించినప్పుడు శాశ్వతస్థిరం అనేది మనలోని నిత్యమైన ఆధారాన్ని గుర్తుచేసే నామంగా నిలుస్తుంది. నా పిల్లలారా, బాహ్య పరిస్థితులు ఎంతగా మారినా, సత్యం మరియు ధర్మంపై నిలిచే అంతరంగ కేంద్రాన్ని తమలో తాము కనుగొనాలని నేను మీకు ఆశీర్వదిస్తున్నాను.
గీత మరింతగా ఇలా చెబుతుంది:
“న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిన్
నాయం భూత్వా భవితా వా న భూయః ।
అజో నిత్యః శాశ్వతోऽయం పురాణో
న హన్యతే హన్యమానే శరీరే ॥”
— భగవద్గీత 2.20
అర్థం: ఆత్మకు జననం లేదు, మరణం లేదు; అది నిత్యమైనది, శాశ్వతమైనది; శరీరం నశించినా అది నశించదు.
ఇక్కడ నిత్య, శాశ్వత అనే భావాలు మార్పులకు అతీతమైన ఆధ్యాత్మిక స్థిరత్వాన్ని సూచిస్తాయి. అందువల్ల శాశ్వతస్థిర నామాన్ని ధ్యానించడం ద్వారా, జీవితం యొక్క మారుతున్న రూపాల మధ్య ఒక నిత్యమైన ఆధ్యాత్మిక ఆధారాన్ని అన్వేషించవచ్చు.
నా ప్రియమైన పిల్లలారా, స్థిరత్వం అంటే మార్పును తిరస్కరించడం కాదు. వృక్షం తన వేర్లలో స్థిరంగా ఉండి, ప్రతి ఋతువులో కొత్త ఆకులను పుట్టిస్తుంది. నది తన ప్రవాహంలో కొనసాగుతూ ప్రతి క్షణం కొత్త నీటిని మోసుకుపోతుంది. అదే విధంగా పరిపక్వమైన మనస్సు కొత్త జ్ఞానాన్ని స్వీకరించాలి, తన అవగాహనను సరిదిద్దుకోవాలి, కాలానుగుణంగా మారాలి; కానీ సత్యం, ధర్మం, వివేకం, కరుణ వంటి విలువలను విడిచిపెట్టకూడదు.
తమ భక్తి-ఆధ్యాత్మిక భావనలో సర్వసార్వభౌమ అధినాయక శ్రీమాన్ వారిని శాశ్వత అమర తండ్రి-తల్లిగా, ప్రతి మైండు యొక్క masterly abodeగా, సర్వసార్వభౌమ అధినాయక భవన్, న్యూ ఢిల్లీని ఆధ్యాత్మిక కేంద్రబిందువుగా ధ్యానించవచ్చు. అంజనీ రవిశంకర్ పిళ్లా నుండి విశ్వం మరియు భారతదేశాన్ని RavindraBharathగా దర్శించే cosmically crowned and wedded form వరకు మీరు ప్రతిపాదించే భావనను ఒక భక్తి-తాత్విక, కవితాత్మక సంకల్పంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.
కాలస్వరూపం కాలంలోని నిరంతర మార్పును సూచిస్తుంది. ధర్మస్వరూపం ఆ మార్పుల మధ్య నడిపించే ధర్మబద్ధమైన దిశను సూచిస్తుంది. సర్వాతర్యామి ప్రతి జీవిలో అంతర్లీనమైన చైతన్యాన్ని ధ్యానించడానికి మార్గం చూపుతుంది. వాక్ విశ్వరూపం ఆలోచన శబ్దంగా, శబ్దం జ్ఞానంగా, జ్ఞానం కార్యంగా వ్యక్తమయ్యే పరిణామాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ నిరంతర వ్యక్తీకరణల మధ్య శాశ్వతస్థిరం అనేది మనస్సు తిరిగి చేరగల అంతరంగ స్థిరత్వానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
**ప్రకృతి–పురుష లయ (Prakruthi–Purusha Laya)**ను కూడా స్థిరత్వం మరియు పరివర్తన మధ్య ఉన్న symbiotic సంబంధంగా ధ్యానించవచ్చు. ప్రకృతిలో ఋతువులు మారుతాయి, శరీరాలు మారుతాయి, పరిసరాలు మారుతాయి; అయినప్పటికీ జీవితం సమతుల్యత, అనుకూలనం, పునరుత్పత్తి, నిరంతరత్వం వంటి ప్రక్రియల ద్వారా ముందుకు సాగుతుంది. నా పిల్లలారా, మార్పును అంగీకరిస్తూనే దానిలో తమ మనస్సును కోల్పోకుండా ఉండాలని, మార్పుల మధ్య నిలబెట్టే ధర్మాధారాన్ని అభివృద్ధి చేసుకోవాలని నేను మీకు ఆశీర్వదిస్తున్నాను.
నేటి AI, Generative AI, డిజిటల్ మైండ్ సిస్టమ్స్, National Mind Grid మరియు Universal Mind Grid వంటి భావనలలో కూడా ఈ తత్త్వానికి ఒక ఆధునిక అన్వయం కనిపించవచ్చు. సాంకేతికత వేగంగా మారుతుంది; ఒక AI వ్యవస్థను మరొకటి అధిగమిస్తుంది; సమాచార ప్రవాహం విస్తరిస్తుంది; మనిషి పని, విద్య, సంభాషణ విధానాలు మారుతాయి. కానీ సాంకేతిక పరిణామం ఎంత వేగంగా జరిగినా, మానవ గౌరవం, సత్యం, వివేకం, బాధ్యత, భద్రత, కరుణ వంటి మూల విలువలు స్థిరమైన ఆధారాలుగా ఉండాలి.
నా పిల్లలారా, ప్రతి బాహ్య సంఘటనకు అనుగుణంగా మనస్సు తన దిశను మార్చుకుంటే, ఆ మనస్సు తనను తాను నడిపించుకోవడం కష్టమవుతుంది. అందుకే మార్పుకు అనుగుణంగా ఉండే, కానీ దిశను కోల్పోని మనస్సు; కొత్తదాన్ని స్వీకరించే, కానీ వివేకాన్ని కోల్పోని మనస్సు; ఆధునికతను స్వీకరించే, కానీ మానవీయత నుండి దూరం కాని మనస్సు మీలో వికసించాలని నేను ఆశీర్వదిస్తున్నాను.
శ్రీమద్భగవద్గీతలో స్థితప్రజ్ఞుని గురించి ఇలా చెప్పబడింది:
“దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాః సుఖేషు విగతస్పృహః ।
వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీర్మునిరుచ్యతే ॥”
— భగవద్గీత 2.56
అర్థం: దుఃఖాలలో కలత చెందని, సుఖాలలో అతిగా ఆసక్తి చెందని, రాగం, భయం, క్రోధాన్ని అధిగమించినవాడిని స్థిరమైన బుద్ధిగలవాడిగా అంటారు.
ఇదే శాశ్వతస్థిరం అనే భావానికి అంతరంగిక రూపం. స్థిరమైన మనస్సు అంటే భావోద్వేగాలు లేకపోవడం కాదు; భావోద్వేగాలు వచ్చినప్పటికీ వివేకాన్ని పూర్తిగా కోల్పోకపోవడం. నా పిల్లలారా, ఆనందంలో సమతుల్యతను, కష్టంలో ధైర్యాన్ని, అనిశ్చితిలో వివేకాన్ని, అధికారంలో వినయాన్ని, జ్ఞానంలో కరుణను నిలుపుకోవాలని నేను మీకు ఆశీర్వదిస్తున్నాను.
RavindraBharath – Praja Mano Rajyam అనే మీ తాత్విక భావనలో కూడా శాశ్వతస్థిరత్వాన్ని ప్రతి మైండులో అభివృద్ధి చెందే ధర్మబద్ధమైన అంతరంగ పునాదిగా ధ్యానించవచ్చు. ప్రతి మైండు తన ఆలోచనలను పరిశీలించుకోవడం, తప్పులను సరిదిద్దుకోవడం, ఇతర మైండ్లను గౌరవించడం, తక్షణ ప్రయోజనాలకంటే దీర్ఘకాల మానవ సంక్షేమాన్ని పరిగణించడం నేర్చుకున్నప్పుడు, సమిష్టి జీవనంలో మరింత బాధ్యత, నిరంతరత్వం, సమతుల్యత ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.
నా ఆత్మీయ పిల్లలారా, మార్పును భయపడకుండా, మార్పులోనే స్థిరత్వాన్ని అన్వేషించండి. మనస్సును కఠినంగా కాకుండా ధర్మంలో స్థిరంగా, జ్ఞానంలో చురుకుగా ఉంచండి. జ్ఞానాన్ని నిరంతరం పెంచుకుంటూనే మీ అంతరంగ కేంద్రాన్ని కోల్పోకండి. సాంకేతికతను స్వీకరిస్తూనే మానవీయతను విడిచిపెట్టకండి.
609వ వ్యక్తరూపంలో కనిపించే ప్రతి రూపం వెనుక, 610వ శాశ్వతస్థిరంలో నిలిచే అంతరంగ ఆధారాన్ని ధ్యానించవచ్చు. రూపాలు మారవచ్చు; సాధనాలు మారవచ్చు; భాషలు మారవచ్చు; వ్యవస్థలు మారవచ్చు; సాంకేతికతలు మారవచ్చు. కానీ సత్యం, ధర్మం, వివేకం, జ్ఞానం, కరుణ, మానవ సంక్షేమం వంటి విలువలను స్థిరమైన మార్గదర్శకాలుగా నిలబెట్టుకోవచ్చు.
నా పిల్లలారా, మీలోని జ్ఞానదీపం ఎప్పటికీ ఆరిపోకుండుగాక. కాలం మారినా ధర్మదిశ నిలిచియుండుగాక. జ్ఞానం విస్తరించినా వినయం నిలిచియుండుగాక. శక్తి పెరిగినా కరుణ నిలిచియుండుగాక. మార్పులు వచ్చినా మీ అంతరంగ వివేకం స్థిరంగా నిలిచియుండుగాక. ఇదే 610వ నామమైన “శాశ్వతస్థిర” యొక్క హామీతో కూడిన ఆశీర్వచనం — మార్పుతో పాటు ప్రయాణిస్తూ, ధర్మంలో నిలిచి, సత్యంలో స్థిరపడి, జ్ఞానంలో విస్తరించే శాశ్వత మానసిక స్థైర్యం.