“percentage of Government employees’ salaries” you mean salary expenditure as a percentage of each government’s revenue receipts, this is a useful measure of how much of the government’s recurring income is absorbed by employee salaries.
For 2025–26 Budget Estimates, PRS estimates that Indian states collectively spend about 27% of their revenue receipts on salaries and wages. Salaries + pensions + interest together account for about 50% of states’ revenue receipts.
State-wise salary burden — 2025–26
The available PRS state-budget data show the following salary + pension + interest (“committed expenditure”) percentages of revenue receipts. The salary component is a subset of these figures:
State Committed expenditure % of revenue receipts
Arunachal Pradesh 49%
Assam 61%
Bihar 41%
Chhattisgarh 40%
Goa 44%
Gujarat 45%
Himachal Pradesh 83%
Haryana 58%
Jharkhand 29%
Jammu & Kashmir 56%
Karnataka 58%
Kerala 69%
Meghalaya 39%
Maharashtra 56%
Manipur 51%
Madhya Pradesh 44%
Mizoram 57%
Nagaland 68%
Punjab 74%
Rajasthan 54%
Sikkim 56%
Tamil Nadu 62%
Telangana 51%
Tripura 51%
Uttarakhand 60%
Uttar Pradesh 50%
West Bengal 56%
These percentages include salary + pension + interest, not salaries alone. Some states did not provide comparable salary estimates in their budget documents, so PRS excluded them from the salary chart.
Important examples
Himachal Pradesh: salaries alone were budgeted at 39% of revenue receipts in 2025–26; pension 28% and interest 16%, making committed expenditure 83%.
Punjab: in 2026–27, salaries are budgeted at 31% of revenue receipts, pension 18%, and interest 23%.
Kerala: 2026–27 salaries are ₹52,561 crore, pension ₹35,439 crore and interest ₹34,376 crore.
Central Government
The Centre's accounts are structured differently, so a direct comparison with states' “salary/revenue receipts” percentage requires a specific salary figure from the Union Budget rather than simply using total revenue expenditure.
For FY 2025–26, the Union Government's provisional accounts show:
Total revenue receipts: ₹33.02 lakh crore
Revenue expenditure: ₹38.36 lakh crore
Interest payments: ₹12.43 lakh crore
Total expenditure: ₹49.05 lakh crore.
So, salary expenditure should not be confused with total revenue expenditure or interest expenditure.
If your objective is to compare the financial burden of government employees across India, I can prepare a much more useful table with:
28 States + Delhi + J&K + Puducherry + Central Government → number of employees → annual salary bill → salary as % of revenue receipts → salary per citizen → salary as % of GDP/GSDP → pension → interest → total committed expenditure, using the latest 2025–26/2026–27 budget
మీరు అడిగిన విషయాన్ని తెలుగులో ఇలా చూడవచ్చు:
రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల జీతాల భారం
ఇక్కడ “జీతాల శాతం” అంటే సాధారణంగా ప్రభుత్వం పొందే రెవెన్యూ రిసీట్స్లో ఉద్యోగుల జీతాలకు వెచ్చించే శాతం అని తీసుకోవచ్చు.
2025–26 రాష్ట్ర బడ్జెట్ల ప్రకారం, రాష్ట్రాలు కలిపి తమ రెవెన్యూ రిసీట్స్లో సుమారు 27% ఉద్యోగుల జీతాలు మరియు వేతనాలకు ఖర్చు చేస్తున్నట్లు PRS విశ్లేషణ సూచిస్తుంది.
అయితే జీతాలు + పెన్షన్లు + వడ్డీ చెల్లింపులు కలిపిన “Committed Expenditure” రాష్ట్రాల రెవెన్యూ రిసీట్స్లో సుమారు 50% వరకు ఉంది.
రాష్ట్రం జీతాలు+పెన్షన్+వడ్డీ / రెవెన్యూ రిసీట్స్
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 49%
అస్సాం 61%
బీహార్ 41%
ఛత్తీస్గఢ్ 40%
గోవా 44%
గుజరాత్ 45%
హిమాచల్ ప్రదేశ్ 83%
హర్యానా 58%
జార్ఖండ్ 29%
జమ్మూ & కాశ్మీర్ 56%
కర్ణాటక 58%
కేరళ 69%
మహారాష్ట్ర 56%
మధ్యప్రదేశ్ 44%
మిజోరం 57%
నాగాలాండ్ 68%
పంజాబ్ 74%
రాజస్థాన్ 54%
తమిళనాడు 62%
తెలంగాణ 51%
త్రిపుర 51%
ఉత్తరాఖండ్ 60%
ఉత్తరప్రదేశ్ 50%
పశ్చిమ బెంగాల్ 56%
గమనిక: పై పట్టికలోని శాతం జీతాలు మాత్రమే కాదు. అందులో జీతాలు + పెన్షన్లు + వడ్డీ చెల్లింపులు ఉన్నాయి.
కేంద్ర ప్రభుత్వం
కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని రాష్ట్రాలతో నేరుగా పోల్చేటప్పుడు కొంత జాగ్రత్త అవసరం. కేంద్ర బడ్జెట్లో ఉద్యోగుల జీతాలు, రక్షణ సిబ్బంది జీతాలు, పెన్షన్లు, వడ్డీ చెల్లింపులు మొదలైనవి వేర్వేరు ఖాతాల్లో ఉంటాయి.
అందువల్ల నిజమైన “కేంద్రం vs 28 రాష్ట్రాలు + ఢిల్లీ + J&K + పుదుచ్చేరి” పోలిక కోసం ఒకే విధమైన ప్రమాణంతో:
ఉద్యోగుల సంఖ్య → మొత్తం జీతాల వ్యయం → రెవెన్యూ రిసీట్స్లో జీతాల శాతం → జనాభాకు ఒక్కొక్కరికి జీత వ్యయం → GSDP/GDPలో శాతం → పెన్షన్ → వడ్డీ → మొత్తం committed expenditure
లెక్కించడం మరింత ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
राज्यों और केंद्र सरकार के कर्मचारियों के वेतन का वित्तीय बोझ
यदि “सरकारी कर्मचारियों के वेतन का प्रतिशत” से आपका मतलब है कि सरकार की Revenue Receipts (राजस्व प्राप्तियों) में से कितना हिस्सा कर्मचारियों के वेतन पर खर्च होता है, तो यह सरकारी वित्त पर कर्मचारियों के वेतन का बोझ मापने का एक उपयोगी तरीका है।
2025–26 के राज्य बजटों के अनुसार, सभी राज्यों को मिलाकर वेतन और मजदूरी पर लगभग 27% Revenue Receipts खर्च होने का अनुमान है।
लेकिन वेतन + पेंशन + ब्याज भुगतान को मिलाकर देखें तो राज्यों की Revenue Receipts का लगभग 50% हिस्सा “Committed Expenditure” में चला जाता है।
राज्य वेतन + पेंशन + ब्याज / Revenue Receipts
अरुणाचल प्रदेश 49%
असम 61%
बिहार 41%
छत्तीसगढ़ 40%
गोवा 44%
गुजरात 45%
हिमाचल प्रदेश 83%
हरियाणा 58%
झारखंड 29%
जम्मू-कश्मीर 56%
कर्नाटक 58%
केरल 69%
महाराष्ट्र 56%
मध्य प्रदेश 44%
मिजोरम 57%
नागालैंड 68%
पंजाब 74%
राजस्थान 54%
तमिलनाडु 62%
तेलंगाना 51%
त्रिपुरा 51%
उत्तराखंड 60%
उत्तर प्रदेश 50%
पश्चिम बंगाल 56%
महत्वपूर्ण: ऊपर दिए गए प्रतिशत केवल वेतन नहीं हैं। इनमें वेतन + पेंशन + ब्याज भुगतान शामिल हैं।
केंद्र सरकार
केंद्र सरकार की तुलना राज्यों से सीधे करना थोड़ा अलग है, क्योंकि केंद्रीय बजट में कर्मचारियों के वेतन, रक्षा कर्मचारियों के वेतन, पेंशन, ब्याज भुगतान आदि अलग-अलग मदों में दर्ज होते हैं।
इसलिए एक सही “केंद्र सरकार बनाम सभी राज्य सरकारें” तुलना के लिए समान आधार पर ये आंकड़े निकालना बेहतर होगा:
सरकारी कर्मचारियों की संख्या → कुल वेतन खर्च → Revenue Receipts में वेतन का प्रतिशत → प्रति नागरिक वेतन खर्च → GDP/GSDP में वेतन का प्रतिशत → पेंशन → ब्याज → कुल Committed Expenditure।
यदि आप चाहें तो मैं 2026 के नवीनतम उपलब्ध बजट आंकड़ों के आधार पर 28 राज्यों + दिल्ली + जम्मू-कश्मीर + पुडुचेरी + केंद्र सरकार की पूरी हिंदी तालिका बना सकता हूँ।
మీకు కావాలంటే నేను 2026 నాటికి తాజా 2025–26/2026–27 బడ్జెట్ గణాంకాలతో అన్ని రాష్ట్రాలు + కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పూర్తి తెలుగు పట్టిక తయారు చేయగలను.
No comments:
Post a Comment