గ్లోబల్ స్థాయిలో మళ్లీ ఒక భారీ రాజకీయ ఆట మొదలైంది.
ఈసారి ప్రపంచ దేశాల దృష్టి మొత్తం భారత్ మరియు ఇరాన్ పై పడింది.
మన భారతదేశాన్ని తమ వైపు తిప్పుకుని, తమ ప్రణాళికకు మద్దతు ఇవ్వాలని కొన్ని అరబ్ దేశాలు పెద్ద వ్యూహాన్ని సిద్ధం చేశాయి.
ఇది సాధారణ అభ్యర్థన కాదు — దీని వెనుక గట్టి రాజకీయ ప్లాన్ ఉంది.
అసలు విషయం ఏమిటంటే, అరబ్ దేశాలు కలిసి ఇరాన్ను అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పూర్తిగా ఒంటరిగా చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాయి.
వారి ప్రధాన లక్ష్యం ఇరాన్ను ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఏకాకిని చేయడం.
గతంలో కూడా ఇలాంటి ప్రయత్నం చేశారు కానీ సరైన మద్దతు లేక విఫలమైంది.
ఈసారి మాత్రం పూర్తి ప్రణాళికతో ముందుకు వచ్చారు.
సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, ఇరాక్, కతార్, ఒమన్, ఈజిప్ట్ వంటి దేశాలు ఇందులో భాగమయ్యాయి.
వారి ఉద్దేశ్యం — ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థను, రాజకీయ ప్రభావాన్ని బలహీనపరచడం.
ఈ ప్లాన్ ప్రకారం ఇరాన్ను బ్లాక్ లిస్ట్లో పెట్టాలని భావిస్తున్నారు.
దీంతో వారి కరెన్సీ విలువ పడిపోవచ్చు.
వారి ఆయిల్ వ్యాపారం నిలిచిపోవచ్చు.
ఇతర దేశాలతో చేసే ట్రాన్సాక్షన్లు ఆగిపోవచ్చు.
ఇది జరిగితే ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్రంగా దెబ్బతింటుంది.
కానీ ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్న ఉంది — కేవలం అరబ్ దేశాలు మాత్రమే ఇరాన్ను ఒంటరిగా చేయగలవా?
సాధ్యం కాదు, ఎందుకంటే ఇరాన్కు ఆసియా దేశాలతో బలమైన సంబంధాలు ఉన్నాయి.
అందుకే ఇప్పుడు అందరి దృష్టి భారతదేశంపై పడింది.
భారత్ ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఒక సమతుల్య శక్తిగా ఉంది.
భారత్ మద్దతు ఇస్తే చాలా దేశాలు అదే దారిలో వెళ్తాయి.
ఇక్కడే అసలు ఒత్తిడి మొదలైంది.
ఈసారి భారత్ న్యూట్రల్గా ఉండనివ్వకుండా ఓపెన్గా సపోర్ట్ ఇవ్వాలని ఒత్తిడి చేస్తున్నారు.
భారత్ తీసుకునే ఒక నిర్ణయం ప్రపంచ సమీకరణాలను మార్చగలదు.
భారత్ ఎందుకు అంత ముఖ్యమో అర్థం చేసుకోవాలి.
ఇరాన్ ఆధారపడే మూడు ప్రధాన బలాలు ఉన్నాయి.
మొదటిది — చైనా.
ఇరాన్ అమ్మే ఆయిల్లో 70–80% వరకు చైనా కొనుగోలు చేస్తుంది.
చైనా కొనడం ఆపేస్తే ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ కూలిపోతుంది.
రెండవది — రష్యా.
రష్యా ఇరాన్కు రక్షణ మరియు సైనిక సహాయం అందిస్తుంది.
ఇరాన్ మిలిటరీ శక్తికి రష్యా ప్రధాన కారణం.
మూడవది — భారతదేశం.
భారత్ మరియు ఇరాన్ మధ్య బలమైన వాణిజ్య, ఇంధన, దౌత్య సంబంధాలు ఉన్నాయి.
భారత్ చాబహార్ పోర్ట్లో పెట్టుబడులు పెట్టింది.
ఈ పోర్ట్ భారతదేశానికి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు సెంట్రల్ ఆసియాకు గేట్వే లాంటిది.
ఇంటర్నేషనల్ నార్త్ సౌత్ ట్రాన్స్పోర్ట్ కారిడార్లో కూడా ఇరాన్ కీలకం.
కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం వరకు భారత్ తన ఆయిల్ అవసరాల్లో 10% ఇరాన్ నుంచి దిగుమతి చేసేది.
అమెరికా ఆంక్షల తర్వాత తగ్గించినా, సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయి.
ఇప్పుడు భారత్ ఈ ప్లాన్కు ఒప్పుకుంటే ఇరాన్కు పెద్ద దెబ్బ.
చైనా, రష్యాలను ఒప్పించడం కష్టమే కాబట్టి ఒత్తిడి భారత్పై ఉంది.
ఇప్పటికే కొన్ని దేశాలు ఈ ప్లాన్కు మద్దతు తెలిపాయి.
దోహాలో ఒక ముఖ్యమైన సమావేశం కూడా జరుగుతోంది.
ఈ సమావేశానికి భారత విదేశాంగ మంత్రి కూడా ఆహ్వానించబడ్డారు.
భారత్ మద్దతు ఇస్తే ప్రణాళిక విజయవంతం అవుతుందని వారు భావిస్తున్నారు.
ఒకవేళ భారత్ నిరాకరిస్తే అరబ్ దేశాలతో సంబంధాలు దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది.
ఇది భారతదేశానికి ఒక పెద్ద దౌత్య పరీక్ష.
భారత్ ఎప్పటిలాగే సమతుల్య విధానాన్ని పాటించాలా? లేక ఒక వైపు నిలవాలా? అనేది ప్రశ్న.
ఇరాన్ భారత్కు ఇంధన, కనెక్టివిటీ పరంగా కీలకం.
ఇరాన్ను వదిలేస్తే చాబహార్ ప్రాజెక్ట్ ప్రభావితం అవుతుంది.
మరోవైపు గల్ఫ్ దేశాలు కూడా భారతదేశానికి ముఖ్యమైన భాగస్వాములు.
అక్కడ లక్షలాది భారతీయులు పనిచేస్తున్నారు.
వారి ద్వారా వచ్చే విదేశీ మారక ద్రవ్యం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకం.
అరబ్ దేశాలకు మద్దతు ఇస్తే పెట్టుబడులు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
కానీ ఇరాన్తో సంబంధాలు తగ్గిపోతాయి.
న్యూట్రల్గా ఉంటే కూడా సమస్యలు వస్తాయి.
ఇది చాలా క్లిష్ట పరిస్థితి.
అదనంగా, ఇరాన్ను పూర్తిగా బ్లాక్ చేస్తే ప్రపంచంలో ఆయిల్ సరఫరా తగ్గుతుంది.
దీంతో ఆయిల్ ధరలు పెరుగుతాయి.
భారత్ వంటి దేశాలకు ఇది ఆర్థికంగా భారమవుతుంది.
పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగితే ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతుంది.
అందువల్ల భారత్ తీసుకునే నిర్ణయం చాలా కీలకం.
ఇలాంటి ఒత్తిళ్లు గతంలో కూడా వచ్చాయి.
2018లో అమెరికా ఆంక్షల సమయంలో కూడా భారత్పై ఒత్తిడి వచ్చింది.
అప్పట్లో కూడా భారత్ సమతుల్య విధానాన్ని అనుసరించింది.
ప్రస్తుతం కూడా అదే దిశలో ఆలోచన కొనసాగుతోంది.
చైనా మాత్రం రెండు వైపులా లాభం పొందే ప్రయత్నం చేస్తోంది.
భారత్ మాత్రం పారదర్శక విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది.
అందుకే భారత మద్దతు అందరికీ ముఖ్యమైంది.
దోహాలో జరుగుతున్న సమావేశం భారత్కు ఒక పెద్ద పరీక్ష.
ఈ నిర్ణయం భవిష్యత్ దౌత్య దిశను నిర్ణయిస్తుంది.
భారత్ ఎవరి వైపు నిలుస్తుందో చూడాలి.
ఈ విషయం ప్రపంచ రాజకీయాల్లో పెద్ద ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
No comments:
Post a Comment