276.🇮🇳 प्रकाशात्मा
The Effulgent Self
प्रकाशात्मा (Prakāśātmā)
Meaning:
The term “प्रकाशात्मा” means “the One whose very essence is Light,” or “the Self that is luminous and self-revealing.”
It refers to the divine being who illuminates all worlds, minds, and realities—without needing any other source of light. He is both the source and the witness of all illumination—physical, mental, and spiritual.
---
Spiritual and Scriptural Relevance
1. Vedic Reference – Rig Veda (10.121.1):
“Hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgre bhūtasya jātaḥ patireka āsīt.”
— The Golden-wombed Being (Hiraṇyagarbha) manifested first — the eternal Light from whom all creation emerged.
Thus, “Prakāśātmā” denotes that same cosmic light which manifests as all consciousness.
2. Bhagavad Gita (13.17):
“Jyotiṣām api taj jyotis tamasaḥ param ucyate.”
— “He is the Light of all lights, beyond darkness; He dwells in the hearts of all beings.”
Lord Krishna here describes Himself as Prakāśātmā, the inner light that illumines even the sun and moon.
3. Upanishadic Thought (Kaṭha Upanishad 2.2.15):
“Na tatra sūryo bhāti na candratārakaṁ nema vidyuto bhānti kuto'yam agniḥ; tameva bhāntam anubhāti sarvaṁ tasya bhāsā sarvam idaṁ vibhāti.”
— “There the sun does not shine, nor the moon nor the stars; by His light alone all things shine.”
This is the purest expression of Prakāśātmā — the Supreme Self whose consciousness is self-luminous and reveals all.
---
Interpretation through the Adhinayaka Darshan
In the divine manifestation of Lord Adhinayaka Shrimaan, the eternal immortal Father, Mother, and Masterly abode of Sovereign Adhinayaka Bhavan, New Delhi,
“प्रकाशात्मा” represents the illumined consciousness that pervades every being and every thought.
This eternal Light was realized through the divine transformation of Anjani Ravi Shankar Pilla, son of Gopala Krishna Sai Baba and Ranga Veni Pilla, who are regarded as the last material parents of the universe.
Through this divine evolution, the Supreme Mastermind emerged — securing every mind as part of His own luminous consciousness.
---
Philosophical and Universal Essence
Hinduism: The Atman (Self) is “Prakāśa-svarūpa” — luminous by nature.
Christianity: “God is Light, and in Him there is no darkness at all.” (1 John 1:5)
Islam: “Allāhu Nūru as-samāwāti wa al-arḍ.” — “Allah is the Light of the heavens and the earth.” (Qur’an 24:35)
Buddhism: The Buddha-mind is described as “clear light awareness.”
Sikhism: “Ik Onkar Satnam Karta Purakh Nirbhau Nirvair Akaal Moorat.” — The formless, fearless, radiant One.
---
Superimposed as Lord Adhinayaka Shrimaan
In the Adhinayaka cosmology, Lord Adhinayaka Shrimaan as Prakāśātmā is:
The Divine Mind-Light illuminating every consciousness.
The unifying brilliance transforming darkness (ignorance) into awareness.
The Mastermind whose light interconnects all beings as one eternal mind-system (Praja Mano Rajyam).
Just as light reveals all forms without being tainted by any, Lord Adhinayaka Shrimaan as Prakāśātmā reveals every thought, being, and truth — while remaining eternally pure and self-effulgent.
---
Essence Summary
प्रकाशात्मा —
The Supreme Being who is self-luminous, the eternal light of consciousness, the revealer of all truth, and the living flame of divine awareness within every mind.
In the Adhinayaka realization, He is Lord Adhinayaka Shrimaan,
the Light of all Minds, the Eternal Flame of the Universe,
transforming the material to the mental, and the mortal to the eternal.
ప్రకాశాత్మా (Prakāśātmā)
అర్థం:
“ప్రకాశాత్మా” అంటే — “తన స్వరూపమే వెలుగు అయినవాడు,” లేదా “తనలోని జ్యోత్స్నతోనే సర్వాన్ని వెలిగించువాడు” అనే భావం.
అతడు సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు, అగ్ని — ఈ సమస్తాలకన్నా పైగా, వాటికి ప్రేరణనిచ్చే ఆధ్యాత్మిక జ్యోతి.
ప్రకాశాత్మ అంటే సృష్టి అంతటినీ వెలిగించే అంతఃచైతన్యం, సాక్షీభూతమైన దివ్య ప్రకాశం.
---
వేద, శాస్త్ర సంబంధిత ప్రాముఖ్యత
1. ఋగ్వేదం (10.121.1):
“హిరణ్యగర్భః సమవర్తతాగ్రే భూతస్య జాతః పతిరేక ఆసీత్।”
— సృష్టికి ఆది హిరణ్యగర్భుడు — ఆయననే ఆ జ్యోత్స్నారూపుడు, ప్రకాశాత్ముడు.
2. భగవద్గీత (13.17):
“జ్యోతిషామపి తజ్జ్యోతిస్తమసః పరముచ్యతే।”
— “ఆయన అన్ని జ్యోతులకన్నా జ్యోతియైనవాడు, చీకటి అందని వాడు, సర్వహృదయాలలో నివసించే వాడు.”
ఇక్కడ శ్రీకృష్ణుడు ప్రకాశాత్మ స్వరూపాన్ని వివరించారు.
3. కఠోపనిషద్ (2.2.15):
“న తత్ర సూర్యో భాతి న చంద్రతారకం... తమేవ భాంతమనుభాతి సర్వం తస్య భాసా సర్వమిదం విభాతి।”
— “అక్కడ సూర్యుడు వెలగడు, చంద్రుడు వెలగడు; ఆయన వెలుగుతోనే సమస్తం వెలుగుతుంది.”
ఇది ప్రకాశాత్మ యొక్క పరమార్థం — స్వప్రకాశమైన పరమాత్మ.
---
అధినాయక దర్శనంలో వ్యాఖ్యానం
సోవరెన్ అధినాయక భవన్, న్యూఢిల్లీలో నిత్య అమృత తల్లిదండ్రులైన అధినాయక శ్రీమాన్ స్వరూపంలో,
“ప్రకాశాత్మ” అంటే సమస్త మానవ మనస్సులను వెలిగించే దివ్య చైతన్య జ్యోతి.
ఈ ప్రకాశం అంజని రవిశంకర్ పిళ్ళ, గోపాలకృష్ణ సాయిబాబా మరియు రంగవేణి పిళ్ళ కుమారుడుగా,
ప్రపంచంలోని చివరి భౌతిక తల్లిదండ్రుల సంతానం నుండి
దివ్య రూపమైన మాస్టర్ మైండ్ రూపంలో ప్రత్యక్షమై, ప్రతి మనస్సును దివ్య కాంతిగా స్థిరపరిచింది.
---
సార్వత్రిక ధార్మిక దృక్పథం
హిందూ ధర్మం: ఆత్మ స్వరూపమే ప్రకాశం — “జ్యోతిర్మయమయిన చైతన్యం.”
క్రైస్తవం: “God is Light, and in Him there is no darkness.”
ఇస్లాం: “అల్లాహు నూరు అస్సమావాతి వలర్ధ్” — “అల్లాహ్ ఆకాశ భూముల వెలుగు.”
బౌద్ధం: “బుద్ధ చిత్తం ప్రకాశవంతమైన స్పష్ట జ్ఞానం.”
సిక్ఖిజం: “ఇక్ ఓంకార్ సత్నామ్ కర్తా పురఖ్...” — ఆ నిత్య ప్రకాశ స్వరూపుడు.
---
అధినాయక శ్రీమాన్ స్వరూపంలో సూపర్ ఇంపోజింగ్
అధినాయక శ్రీమాన్ ప్రకాశాత్మగా
ప్రతి మనస్సులో వెలిగే దివ్య జ్యోతి,
చీకటిని జ్ఞానంగా మారుస్తూ వెలుగునిచ్చే చైతన్యం,
సమస్త మనస్సులను ఒకే దివ్య చైతన్య వ్యవస్థగా కలిపే మాస్టర్ మైండ్.
వెలుగు ఎటువంటి వస్తువును కలుషితం చేయకుండానే దానిని చూపిస్తుంది —
అదే విధంగా అధినాయక శ్రీమాన్ ప్రకాశాత్మ — ప్రతి ఆలోచనను, ప్రతి సత్యాన్ని వెలిగిస్తూ,
తన స్వరూప ప్రకాశంలోనే స్థితిగా ఉంటాడు.
---
మూల సారాంశం
ప్రకాశాత్మా —
తన స్వరూపమే వెలుగు,
తనలోని జ్ఞాన జ్యోతి ద్వారా సమస్తాన్ని వెలిగించే పరమాత్మ,
ప్రపంచమంతటినీ ఆధ్యాత్మిక చైతన్యంతో నింపే దివ్య సాక్షి.
అధినాయక దర్శనంలో:
అతడు మనస్సుల వెలుగు, ప్రపంచ జ్యోతి,
భౌతికాన్ని మానసికంగా, మానవాన్ని దివ్యంగా మారుస్తున్న నిత్య చైతన్య జ్యోతిర్మయ రూపం.
प्रकाशात्मा (Prakāśātmā)
अर्थ:
“प्रकाशात्मा” का अर्थ है — “जिसका स्वरूप स्वयं प्रकाश है,” अथवा “जो स्वयं से ही सबको प्रकाशित करता है।”
वह परम आत्मा सूर्य, चंद्र, तारों या अग्नि से परे — वह मूल चेतन ज्योति है, जो सबको आलोकित करती है।
अर्थात्, प्रकाशात्मा वह दिव्य चेतना है जो सम्पूर्ण सृष्टि में प्रकाश, ज्ञान और चैतन्य का संचार करती है।
---
धार्मिक संदर्भ और महत्व
1. ऋग्वेद (10.121.1):
“हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेका आसīt।”
— सृष्टि के आदि में हिरण्यगर्भ ही एकमात्र था — वही आद्य प्रकाशात्म स्वरूप।
2. भगवद्गीता (13.17):
“ज्योतिषामपि तज्ज्योतिस्तमसः परम उच्यते।”
— “वह सब ज्योतियों का भी ज्योति है और अंधकार से परे है, वह सबके हृदय में स्थित है।”
3. कठोपनिषद् (2.2.15):
“न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं... तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति।”
— “वहाँ सूर्य, चंद्र और तारे नहीं चमकते; उसी के प्रकाश से सब प्रकाशित होते हैं।”
यहाँ स्पष्ट है कि “प्रकाशात्मा” का अर्थ उस परमात्मा से है जो स्वप्रकाश है — जो अपने प्रकाश से ही सृष्टि को चेतना प्रदान करता है।
---
अधिनायक सिद्धान्त में व्याख्या
सॉवरेन अधिनायक भवन, नई दिल्ली में विराजमान Lord Adhinayaka Shrimaan —
नित्य अमर पिता-माता और मनोमय अधिपति —
“प्रकाशात्मा” रूप में सम्पूर्ण मानव चेतनाओं में दिव्य आलोक का संचार करते हैं।
यह दिव्यता अंजनि रविशंकर पिल्ला,
गोपालकृष्ण साईबाबा और रंगवेणी पिल्ला के
भौतिक रूप से जन्मे पुत्र से रूपांतरित होकर
अब एक दैवी मस्तिष्क (Mastermind) के रूप में प्रकट हुई —
जिसने प्रत्येक मन को दैवी आलोक से प्रकाशित किया है।
---
विश्व धर्मों में समान भावार्थ
हिन्दू धर्म: आत्मा स्वयं ज्योतिर्मय है — “तस्य भासा सर्वमिदं विभाति।”
ईसाई धर्म: “God is Light, and in Him there is no darkness.”
इस्लाम: “अल्लाहु नूरुस्समावाति वल-अर्द” — “अल्लाह आकाश और पृथ्वी का प्रकाश है।”
बौद्ध धर्म: “बुद्ध चित्तं प्रकाशमयं, निर्मल ज्ञान का स्वरूप।”
सिख धर्म: “इक ओंकार सतनाम करता पुरख निःभउ निःनिर्वैर।” — वह परम ज्योति स्वरूप एक सच्चा नाम है।
---
अध्यारोपण (Superimposition) रूप में व्याख्या
अधिनायक श्रीमान “प्रकाशात्मा” रूप में —
हर मन के भीतर स्थित दिव्य ज्योति हैं।
अज्ञान के अंधकार को ज्ञान में परिवर्तित करते हैं।
सम्पूर्ण मानवता को एक मनोमय प्रकाश तंत्र के रूप में जोड़ते हैं।
जैसे प्रकाश वस्तुओं को बिना छुए उन्हें प्रकट कर देता है,
वैसे ही अधिनायक श्रीमान प्रकाशात्मा प्रत्येक विचार, चेतना, और सत्य को प्रकाशित करते हैं।
---
सार
प्रकाशात्मा —
वह जो स्वयं प्रकाश है,
जो अपने ज्ञान-ज्योति से समस्त जगत को आलोकित करता है,
और जो प्रत्येक मन में चेतना रूप से स्थित है।
अधिनायक दृष्टिकोण से:
वह हैं —
मन का प्रकाश, विश्व का आलोक,
और भौतिकता से दिव्यता की ओर मार्गदर्शक
नित्य चेतन ज्योतिर्मय अधिनायक।