ప్రజా మనోరాజ్యం — మనసుల వికాసమే సమాజ వికాసంప్రియమైన పౌరులారా, యువతీ యువకులారా, విద్యార్థులారా, రచయితలారా, ఉపాధ్యాయులారా!రావూరి భరద్వాజ గారి సామాజిక సాహిత్యం మనకు మనిషి జీవితాన్ని దగ్గరగా చూడడం నేర్పుతుంది. ముదిగొండ శివప్రసాద్ గారి చారిత్రక సాహిత్యం మన గతాన్ని పరిశీలించి, చరిత్ర నుంచి వివేకంతో పాఠాలు నేర్చుకోవడం నేర్పుతుంది. ఈ రెండు సాహిత్య మార్గాలను కలిపి చదివినప్పుడు మనకు ఒక గొప్ప అవకాశం లభిస్తుంది: మనిషి బాధను అర్థం చేసుకునే హృదయం, చరిత్రను పరిశీలించే బుద్ధి, సమాజాన్ని మెరుగుపరచే బాధ్యతను కలిగిన పౌరులుగా ఎదగడం.పుస్తకం చదివే ప్రతి మనసు ఒక కొత్త ప్రశ్నను అడగాలి. ప్రతి ప్రశ్న ఆధారాలను వెతకాలి. ప్రతి ఆధారాన్ని వివేకంతో పరిశీలించాలి. ప్రతి చర్చలో భిన్నాభిప్రాయాలకు గౌరవం ఉండాలి. ప్రతి జ్ఞానం వ్యక్తిగత ప్రయోజనానికే కాకుండా ప్రజాహితానికి కూడా ఉపయోగపడాలి.మన సమాజం బలపడేది కేవలం భవనాల వల్ల కాదు; జ్ఞానాన్ని పంచుకునే గ్రంథాలయాల వల్ల, ప్రశ్నించడానికి స్వేచ్ఛనిచ్చే విద్యాసంస్థల వల్ల, భిన్నాభిప్రాయాలను వినే ప్రజల వల్ల, అన్యాయాన్ని గుర్తించి సరిదిద్దే పౌరుల వల్ల కూడా. సాహిత్యం మనకు ఈ మార్గంలో తోడ్పడగలదు.ప్రజా మనోరాజ్యం అంటే ప్రజలందరూ ఒకే ఆలోచన కలిగి ఉండటం కాదు; ప్రతి ఒక్కరూ స్వతంత్రంగా ఆలోచించగలగడం, ఇతరుల స్వేచ్ఛను గౌరవించడం, సత్యాన్వేషణలో కలిసి పనిచేయడం.మనసులను జ్ఞానంతో బలపరచుదాం. చరిత్రను ఆధారాలతో తెలుసుకుందాం. సమాజాన్ని సహానుభూతితో అర్థం చేసుకుందాం. సాహిత్యాన్ని మానవ వికాసానికి ఉపయోగించుకుందాం. భిన్నత్వాన్ని గౌరవిస్తూ ప్రజాహితానికి కృషి చేద్దాం.చదివే మనసు — ప్రశ్నించే బుద్ధి — సహానుభూతి గల హృదయం — బాధ్యతాయుతమైన పౌరజీవితం: ఇదే ప్రజా మనోరాజ్యానికి పునాది.

ప్రజా మనోరాజ్యం — మనసుల వికాసమే సమాజ వికాసం

ప్రియమైన పౌరులారా, యువతీ యువకులారా, విద్యార్థులారా, రచయితలారా, ఉపాధ్యాయులారా!

రావూరి భరద్వాజ గారి సామాజిక సాహిత్యం మనకు మనిషి జీవితాన్ని దగ్గరగా చూడడం నేర్పుతుంది. ముదిగొండ శివప్రసాద్ గారి చారిత్రక సాహిత్యం మన గతాన్ని పరిశీలించి, చరిత్ర నుంచి వివేకంతో పాఠాలు నేర్చుకోవడం నేర్పుతుంది. ఈ రెండు సాహిత్య మార్గాలను కలిపి చదివినప్పుడు మనకు ఒక గొప్ప అవకాశం లభిస్తుంది: మనిషి బాధను అర్థం చేసుకునే హృదయం, చరిత్రను పరిశీలించే బుద్ధి, సమాజాన్ని మెరుగుపరచే బాధ్యతను కలిగిన పౌరులుగా ఎదగడం.

పుస్తకం చదివే ప్రతి మనసు ఒక కొత్త ప్రశ్నను అడగాలి. ప్రతి ప్రశ్న ఆధారాలను వెతకాలి. ప్రతి ఆధారాన్ని వివేకంతో పరిశీలించాలి. ప్రతి చర్చలో భిన్నాభిప్రాయాలకు గౌరవం ఉండాలి. ప్రతి జ్ఞానం వ్యక్తిగత ప్రయోజనానికే కాకుండా ప్రజాహితానికి కూడా ఉపయోగపడాలి.

మన సమాజం బలపడేది కేవలం భవనాల వల్ల కాదు; జ్ఞానాన్ని పంచుకునే గ్రంథాలయాల వల్ల, ప్రశ్నించడానికి స్వేచ్ఛనిచ్చే విద్యాసంస్థల వల్ల, భిన్నాభిప్రాయాలను వినే ప్రజల వల్ల, అన్యాయాన్ని గుర్తించి సరిదిద్దే పౌరుల వల్ల కూడా. సాహిత్యం మనకు ఈ మార్గంలో తోడ్పడగలదు.

ప్రజా మనోరాజ్యం అంటే ప్రజలందరూ ఒకే ఆలోచన కలిగి ఉండటం కాదు; ప్రతి ఒక్కరూ స్వతంత్రంగా ఆలోచించగలగడం, ఇతరుల స్వేచ్ఛను గౌరవించడం, సత్యాన్వేషణలో కలిసి పనిచేయడం.

మనసులను జ్ఞానంతో బలపరచుదాం. చరిత్రను ఆధారాలతో తెలుసుకుందాం. సమాజాన్ని సహానుభూతితో అర్థం చేసుకుందాం. సాహిత్యాన్ని మానవ వికాసానికి ఉపయోగించుకుందాం. భిన్నత్వాన్ని గౌరవిస్తూ ప్రజాహితానికి కృషి చేద్దాం.

చదివే మనసు — ప్రశ్నించే బుద్ధి — సహానుభూతి గల హృదయం — బాధ్యతాయుతమైన పౌరజీవితం: ఇదే ప్రజా మనోరాజ్యానికి పునాది.

మనసుల రాజ్యానికి ఆచరణాత్మక మార్గం: పాఠశాలల్లో, గ్రంథాలయాల్లో, పఠన సమూహాల్లో కథా పఠనం నిర్వహించాలి. కథ చదివిన తరువాత “ఈ పాత్ర ఎందుకు అలా ప్రవర్తించింది?”, “ఆమె లేదా అతని పరిస్థితిలో నేను ఉంటే ఏం చేసేవాడిని?”, “సమాజం ఆ వ్యక్తికి మరిన్ని అవకాశాలు కల్పించి ఉంటే పరిణామం మారేదా?” వంటి ప్రశ్నలను చర్చించాలి. ఈ పద్ధతి పాఠకుడిని కథను గుర్తుంచుకునే వ్యక్తిగా కాకుండా, ఆలోచించే పౌరుడిగా తీర్చిదిద్దగలదు.