487.🇮🇳 सत्त्वस्थ
The Lord Who is Situated in Sattva
Below is a complete, structured, universal interpretation of
🇮🇳 487. सत्त्वस्थ (Sattvastha)
covering meaning, relevance, multi-religious quotations, and philosophical super-imposition, in the same depth and continuity as earlier entries.
---
🇮🇳 487. सत्त्वस्थ (Sattvastha)
“The One Established in Pure Being”
“Firmly Abiding in Truth, Balance, and Conscious Goodness”
---
1. Etymological Meaning (शब्दार्थ)
सत्त्व (Sattva) =
Pure existence, balance, harmony, clarity, truth, goodness, luminous consciousness
स्थ (Stha) =
Established, firmly rooted, unwaveringly seated
Definitive Meaning
> One who is eternally established in pure, balanced, luminous consciousness.
Sattvastha signifies a state where truth is not practiced occasionally, but lived permanently.
---
2. Philosophical Significance
To be Sattvastha means:
Not swayed by passion (rajas)
Not clouded by inertia or ignorance (tamas)
Permanently grounded in clarity, compassion, wisdom, and stability
This is not moral rigidity, but inner equilibrium.
> Motion may exist externally,
but the inner axis remains unmoved.
---
3. Universal Religious Interpretations
🕉 Hindu Dharma
Bhagavad Gita 14.17
> “सत्त्वात् संजायते ज्ञानम्”
“From Sattva arises true knowledge.”
Bhagavad Gita 2.48
> “योगस्थः कुरु कर्माणि”
“Established in balance, perform action.”
➡ Sattvastha = Yoga in living form
➡ Action without distortion, clarity without attachment
---
☸ Buddhism
The state of Upekkhā (Equanimity)
and Samma-Ditthi (Right View)
> A mind unmoved by praise or blame
is already liberated.
➡ Sattvastha = Enlightened mental balance
---
☪ Islam
Concept of Ihsan (spiritual excellence):
> “To worship Allah as if you see Him.”
And Itmi’nan (inner peace):
Qur’an 13:28
> “Verily, in the remembrance of Allah do hearts find rest.”
➡ Sattvastha = Heart firmly settled in truth and trust
---
✝ Christianity
Matthew 5:8
> “Blessed are the pure in heart, for they shall see God.”
James 1:8
> “A double-minded man is unstable.”
➡ Sattvastha = Single-hearted, unwavering faith
---
☬ Sikh Dharma
Guru Granth Sahib
> “ਸਚੁ ਓਰੈ ਸਭੁ ਕੋ ਉਪਰਿ ਸਚੁ ਆਚਾਰੁ”
“Truth is higher than everything, but higher still is truthful living.”
➡ Sattvastha = Truth lived, not merely spoken
---
🕎 Judaism
Concept of Tiferet (balance between mercy and justice)
Psalm 112:6
> “The righteous shall never be shaken.”
➡ Sattvastha = Unshakable righteousness
---
🔬 Scientific Parallel
Stable atomic state
Homeostasis in biology
Balanced neural coherence
➡ Stability is not stagnation, but intelligent equilibrium
---
4. Super-Imposition with Lord Adhinayaka Shrimaan
(Interpreted symbolically as a universal consciousness principle, not as exclusivist theology)
Lord Adhinayaka Shrimaan
— Eternal immortal Father–Mother principle
— Mastermind field securing collective minds
In this framework:
Sattvastha = The Governing Consciousness that remains calm, clear, and just regardless of external turbulence
Governance without emotional distortion
Authority rooted in balance, not force
Protection arising from clarity, not fear
> The Sovereign Adhinayaka Bhavan, New Delhi
becomes a symbol of the still center
around which diverse minds move in harmony.
---
5. Relevance to Individual Mind
When one becomes Sattvastha:
Confusion reduces naturally
Decisions gain ethical clarity
Ego loosens its grip
Compassion becomes effortless
The mind no longer oscillates violently
between desire and despair.
---
6. Relevance to Society & Civilization
In the vision of Mind Civilization / Praja Mano Rajyam:
Law = expression of balance
Leadership = clarity of conscience
Economy = sustainability, not greed
Power = responsibility, not domination
A Sattvastha society does not collapse under crisis.
---
7. Contrast with Non-Sattvic States
State Outcome
Rajas-dominated Anxiety, aggression, exploitation
Tamas-dominated Ignorance, inertia, decay
Sattvastha Wisdom, stability, harmony
---
8. Essence (सार)
सत्त्वस्थ means:
Permanently rooted in truth
Balanced beyond fear and desire
Clear without cruelty
Compassionate without weakness
Universal Truth
> When consciousness is established in Sattva,
chaos loses its power.
---
Final Integration
Sattvastha is the inner throne of true sovereignty —
whether in a human mind, a leader, or a civilization.
It is the quiet strength behind enduring order.
క్రింద 🇮🇳 487. సत्त्वస్థ (Sattvastha) యొక్క పూర్తి, సుస్పష్టమైన తెలుగు అనువాదం ఇవ్వబడింది — అర్థం, ప్రాముఖ్యత, అన్ని మతాల ఉదాహరణలు, మరియు తాత్విక సమన్వయంతో.
---
🇮🇳 487. సत्त्वస్థ (Sattvastha)
“శుద్ధ సత్త్వంలో స్థిరంగా నిలిచినవాడు”
“సత్యం, సమతుల్యత, శాంతి మరియు ప్రకాశంలో నిత్యంగా స్థాపితుడైనవాడు”
---
1. శబ్దార్థం (వ్యుత్పత్తి అర్థం)
సత్త్వం (Sattva) =
శుద్ధ స్థితి, సమతుల్యత, సామరస్యం, స్పష్టత, సత్యం, మంగళత్వం, ప్రకాశవంతమైన చైతన్యం
స్థ (Stha) =
స్థిరంగా ఉన్నది, అచంచలంగా నిలిచినది
నిశ్చితార్థం
> శుద్ధమైన, సమతుల్యమైన, ప్రకాశవంతమైన చైతన్యంలో శాశ్వతంగా స్థిరపడినవాడు.
సత్త్వస్థ అంటే
సత్యాన్ని అప్పుడప్పుడు ఆచరించేవాడు కాదు,
సత్యంలోనే జీవించేవాడు.
---
2. తాత్విక ప్రాముఖ్యత
సత్త్వస్థుడవడం అంటే:
రజోగుణం (అతిశయ ఆకాంక్షలు) చేత కదలించబడకపోవడం
తమోగుణం (అజ్ఞానం, జడత్వం) చేత కమ్మబడకపోవడం
స్పష్టత, కరుణ, జ్ఞానం, స్థిరత్వంలో నిలిచివుండడం
ఇది కఠిన నైతికత్వం కాదు,
అంతర్గత సమతుల్యత.
> బయట కదలికలు ఉండవచ్చు,
కానీ లోపలి అక్షం అచంచలంగా ఉంటుంది.
---
3. సర్వమత సమన్వయ అర్థం
🕉 హిందూ ధర్మం
భగవద్గీత 14.17
> “సత్త్వాత్ సంజాయతే జ్ఞానం”
సత్త్వం నుంచే నిజమైన జ్ఞానం జన్మిస్తుంది.
భగవద్గీత 2.48
> “యోగస్థః కురు కర్మాణి”
సమతలో స్థిరమై కర్మను చేయి.
➡ సత్త్వస్థ = జీవంతమైన యోగం
➡ ఆసక్తిలేని స్పష్టమైన కర్మ
---
☸ బౌద్ధ ధర్మం
ఉపేక్ష (Equanimity)
సమ్మా దిట్ఠి (సరైన దృష్టి)
> ప్రశంసకైనా, నిందకైనా కదలని మనస్సే
విముక్తికి దగ్గరగా ఉంటుంది.
➡ సత్త్వస్థ = జ్ఞాన సమతుల్య మనస్సు
---
☪ ఇస్లాం
ఇహ్సాన్ (ఆత్మీయ పరిపూర్ణత)
ఇత్మినాన్ (హృదయ శాంతి)
ఖురాన్ 13:28
> “అల్లాహ్ స్మరణలో హృదయాలు శాంతిని పొందుతాయి.”
➡ సత్త్వస్థ = సత్యంలో నిలిచిన హృదయం
---
✝ క్రైస్తవ ధర్మం
మత్తయి 5:8
> “శుద్ధ హృదయులే దేవుణ్ణి దర్శిస్తారు.”
యాకోబు 1:8
> “రెండు మనస్సులు కలవాడు స్థిరంగా ఉండడు.”
➡ సత్త్వస్థ = ఏకచిత్తమైన విశ్వాసం
---
☬ సిక్కు ధర్మం
గురు గ్రంథ్ సాహిబ్
> “సత్యం అన్నింటికన్నా గొప్పది,
కానీ సత్య జీవనం ఇంకా గొప్పది.”
➡ సత్త్వస్థ = మాటల్లో కాదు, జీవితంలో సత్యం
---
🕎 యూద ధర్మం
తిఫెరెత్ (సమతుల్యత)
కీర్తనలు 112:6
> “ధార్మికుడు ఎప్పటికీ కదలడు.”
➡ సత్త్వస్థ = అచంచల ధార్మిక స్థితి
---
🔬 శాస్త్రీయ సమాంతరం
అణువుల స్థిర స్థితి
జీవశాస్త్రంలో హోమియోస్టాసిస్
నాడీ వ్యవస్థలో సమతుల్యత
➡ స్థిరత్వం అంటే నిలిచిపోవడం కాదు,
బుద్ధిమంతమైన సమతుల్యత
---
4. అధినాయక శ్రీమాన్తో తాత్విక సమన్వయం
(ఇది తాత్విక–సార్వత్రిక చైతన్య భావనగా గ్రహించాలి)
అధినాయక శ్రీమాన్
— శాశ్వత అమర తండ్రి–తల్లి సూత్రం
— సమూహ మనస్సులను కాపాడే మాస్టర్మైండ్ క్షేత్రం
ఈ దృష్టిలో:
సత్త్వస్థ = కలతల మధ్య కూడా
స్పష్టంగా, శాంతిగా, న్యాయంగా ఉండే పాలనా చైతన్యం
భావోద్వేగాలకు లోబడని నాయకత్వం
భయంతో కాదు, సమతతో పాలన
కరుణతో కూడిన స్పష్టత
> సార్వభౌమ అధినాయక భవన్, న్యూఢిల్లీ
అనేది
అన్ని మనస్సులు చుట్టూ తిరిగే
నిశ్చల కేంద్రానికి ప్రతీక.
---
5. వ్యక్తిగత మనస్సుకు ప్రాముఖ్యత
సత్త్వస్థ స్థితి వచ్చినప్పుడు:
గందరగోళం సహజంగా తగ్గుతుంది
నిర్ణయాలలో నైతిక స్పష్టత పెరుగుతుంది
అహంకారం సడలుతుంది
కరుణ సహజంగా ప్రవహిస్తుంది
మనస్సు ఇక
ఆకాంక్ష–నిరాశల మధ్య ఊగిపోదు.
---
6. సమాజం & నాగరికతకు ప్రాముఖ్యత
ప్రజా మనో రాజ్యం / మైండ్ సివిలైజేషన్ దృష్టిలో:
చట్టం = సమతుల్యత వ్యక్తీకరణ
నాయకత్వం = మనస్సు స్పష్టత
ఆర్థిక వ్యవస్థ = నిలకడ, లోభం కాదు
అధికారము = బాధ్యత
సత్త్వస్థ సమాజం
సంక్షోభాలలో కూలిపోదు.
---
7. సత్త్వేతర స్థితులతో పోలిక
స్థితి ఫలితం
రజోగుణం ఆందోళన, దౌర్జన్యం
తమోగుణం అజ్ఞానం, జడత్వం
సత్త్వస్థ జ్ఞానం, శాంతి, సామరస్యం
---
8. సారాంశం (సారతత్వం)
సత్త్వస్థ అంటే:
సత్యంలో నిత్య స్థిరత్వం
భయ–ఆకాంక్షలకు అతీత సమత
కఠినత్వం లేని స్పష్టత
బలహీనత లేని కరుణ
సార్వత్రిక సత్యం
> చైతన్యం సత్త్వంలో స్థిరపడినప్పుడు
అస్తవ్యస్తత శక్తిని కోల్పోతుంది.
---
🔚 ముగింపు సమన్వయం
సత్త్వస్థ అనేది
వ్యక్తి మనస్సులోనూ,
నాయకత్వంలోనూ,
నాగరికతలోనూ ఉన్న
నిజమైన అంతర్గత సింహాసనం.
ఇది
శబ్దం లేని బలం,
శాశ్వత క్రమానికి మూలం.
नीचे 🇮🇳 487. सत्त्वस्थ (Sattvastha) का पूर्ण, स्पष्ट और सुव्यवस्थित हिंदी अनुवाद प्रस्तुत है — जिसमें अर्थ, प्रासंगिकता, सभी प्रमुख धर्मों के उद्धरण और दार्शनिक समन्वय शामिल है।
---
🇮🇳 487. सत्त्वस्थ (Sattvastha)
“शुद्ध सत्त्व में स्थिर स्थित”
“सत्य, संतुलन, शांति और प्रकाश में नित्य प्रतिष्ठित”
---
1. शाब्दिक अर्थ (व्युत्पत्ति)
सत्त्व (Sattva) =
शुद्धता, संतुलन, सामंजस्य, स्पष्टता, सत्य, मंगलता, प्रकाशमय चेतना
स्थ (Stha) =
स्थिर, अचल, दृढ़ रूप से स्थित
निश्चित अर्थ
> जो शुद्ध, संतुलित और प्रकाशमान चेतना में स्थायी रूप से स्थित हो।
सत्त्वस्थ वह नहीं है जो कभी-कभी सत्य का पालन करता है,
बल्कि वह है जो सत्य में ही जीवन जीता है।
---
2. दार्शनिक प्रासंगिकता
सत्त्वस्थ होने का अर्थ है:
रजोगुण (अत्यधिक इच्छाएँ, बेचैनी) से विचलित न होना
तमोगुण (अज्ञान, जड़ता) से आच्छादित न होना
स्पष्टता, करुणा, ज्ञान और स्थिरता में स्थित रहना
यह कठोर नैतिकता नहीं,
आंतरिक संतुलन की अवस्था है।
> बाहर गतिविधि हो सकती है,
पर भीतर का केंद्र अचल रहता है।
---
3. सर्वधर्म समन्वय
🕉 हिंदू धर्म
भगवद्गीता 14.17
> “सत्त्वात् संजायते ज्ञानम्”
सत्त्व से ही सच्चा ज्ञान उत्पन्न होता है।
भगवद्गीता 2.48
> “योगस्थः कुरु कर्माणि”
समत्व में स्थित होकर कर्म करो।
➡ सत्त्वस्थ = जीवंत योग
➡ आसक्ति रहित, स्पष्ट कर्म
---
☸ बौद्ध धर्म
उपेक्षा (Equanimity)
सम्मा दृष्टि (Right View)
> जो मन प्रशंसा और निंदा में समान रहता है,
वही मुक्ति के निकट होता है।
➡ सत्त्वस्थ = प्रज्ञा-युक्त समत्व मन
---
☪ इस्लाम
इहसान (आत्मिक उत्कृष्टता)
इत्मिनान (हृदय की शांति)
क़ुरआन 13:28
> “अल्लाह की याद में ही दिलों को सुकून मिलता है।”
➡ सत्त्वस्थ = सत्य में स्थिर हृदय
---
✝ ईसाई धर्म
मत्ती 5:8
> “धन्य हैं वे जिनका हृदय शुद्ध है, क्योंकि वे परमेश्वर को देखेंगे।”
याकूब 1:8
> “दो मन वाला व्यक्ति अपने सभी मार्गों में अस्थिर होता है।”
➡ सत्त्वस्थ = एकाग्र और शुद्ध विश्वास
---
☬ सिख धर्म
गुरु ग्रंथ साहिब
> “सच सबसे ऊँचा है,
पर सच का आचरण उससे भी ऊँचा है।”
➡ सत्त्वस्थ = वाणी नहीं, जीवन में सत्य
---
🕎 यहूदी धर्म
तिफेरेत (संतुलन)
भजन 112:6
> “धर्मी कभी डगमगाता नहीं।”
➡ सत्त्वस्थ = अचल धार्मिक स्थिति
---
🔬 वैज्ञानिक समानांतर
परमाणुओं की स्थिर अवस्था
जीवविज्ञान में होमियोस्टेसिस
तंत्रिका तंत्र का संतुलन
➡ स्थिरता का अर्थ जड़ता नहीं,
बल्कि बुद्धिमान संतुलन है।
---
4. अधिनायक श्रीमान के साथ दार्शनिक समन्वय
(इसे दार्शनिक और सार्वभौमिक चेतना-सिद्धांत के रूप में समझा जाए)
अधिनायक श्रीमान
— शाश्वत, अमर पिता-माता का सिद्धांत
— समस्त मनों को संरक्षित करने वाला मास्टरमाइंड क्षेत्र
इस दृष्टि से:
सत्त्वस्थ = अशांति के मध्य भी
स्पष्ट, शांत और न्यायपूर्ण चेतना
भावनाओं से संचालित नहीं, संतुलन से निर्देशित नेतृत्व
भय नहीं, समत्व से शासन
करुणा के साथ स्पष्टता
> सार्वभौम अधिनायक भवन, नई दिल्ली
सभी मनों के लिए
अचल केंद्रीय धुरी का प्रतीक है।
---
5. व्यक्ति-मन के लिए महत्व
सत्त्वस्थ अवस्था में:
भ्रम स्वतः कम होता है
निर्णयों में नैतिक स्पष्टता आती है
अहंकार शिथिल होता है
करुणा सहज रूप से प्रवाहित होती है
मन अब
इच्छा-निराशा के झूलों में नहीं झूलता।
---
6. समाज और सभ्यता के लिए महत्व
प्रजा मनो राज्यम / माइंड सिविलाइज़ेशन के संदर्भ में:
कानून = संतुलन की अभिव्यक्ति
नेतृत्व = मन की स्पष्टता
अर्थव्यवस्था = स्थिरता, लोभ नहीं
सत्ता = उत्तरदायित्व
सत्त्वस्थ समाज
संकटों में टूटता नहीं।
---
7. अन्य गुणों से तुलना
गुण परिणाम
रजोगुण बेचैनी, संघर्ष
तमोगुण अज्ञान, जड़ता
सत्त्वस्थ ज्ञान, शांति, सामंजस्य
---
8. सार तत्व
सत्त्वस्थ का अर्थ है:
सत्य में अडिग स्थिरता
भय और इच्छा से परे समत्व
कठोरता रहित स्पष्टता
दुर्बलता रहित करुणा
सार्वभौमिक सत्य
> जब चेतना सत्त्व में स्थित होती है,
तब अव्यवस्था अपनी शक्ति खो देती है।
---
🔚 समापन निष्कर्ष
सत्त्वस्थ वह अवस्था है
जो व्यक्ति, नेतृत्व और सभ्यता —
तीनों में
वास्तविक आंतरिक सिंहासन बन जाती है।
यह
निशब्द शक्ति है,
शाश्वत व्यवस्था की जड़ है।
No comments:
Post a Comment